Back to Top
Dinsdag 19 Nov
86374 users - nu online: 1585 people
86374 users - nu online: 1585 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:







lengte: 4 min. Printervriendelijke Pagina  
Gedichten die lezen als een avontuur


door Redaktie in Films & boeken , 24 juni 2019

This article is also available in English
lengte: 4 minuten


Eerder dit jaar kwamen de vertalingen uit van de poëzie van Rick van der Made (Breda, 1968), die naast dichter en essayist ook columnist is voor onder andere Gay News. In de bundel Selected Poems / Poèmes Choisis heeft uitgeverij Heimdall de mooiste gedichten van Van der Made in het Nederlands, Engels en Frans samengebracht.

De poëzie van Rick van der Made leest als een avontuur. Hij doorkruist de wereld bijna ongegeneerd met zijn kennis van de taal, zijn goed gekozen woorden en zinnen en zijn haast nonchalant vormgegeven thema’s. Of het nu om de Marokkaanse homoseksuele geliefde tijdens de Ramadan in Agadir gaat, om het “knerpende” contact tussen kind en oude pedofiel in een dorp in Brabant, over eenzaamheid in Maspalomas, of over de waanzin van zijn moeder, Van der Made’s taalspel blijft overal fier overeind.

Het is bijzonder knap hoe hij het “alledaagse” van een barbecue bijna afscheidt van de hogere sferen, zoals het sterven van de moeder. Het letterlijk naast elkaar zetten van deze twee feiten geeft niet zozeer vervreemding alswel een integere benadrukking van de onbreekbaarheid van de twee. Het hadden ook andere feiten kunnen zijn, maar het mooie is dat “de dood in verschillende vormen” elkaar hier raakt.

De saté wordt pas interessant na het dichtschroeien, terwijl de dood van de moeder een impact heeft op het leven (van de “dichter in dit gedicht” dan). Tegelijkertijd cirkelt de “Ik” ook boven de plaats van de gebeurtenissen als een arend, symbool van scherp zien en macht. Dit gedicht - “Vught” - is de waardige opening van de bundel. Het gedicht is ongetwijfeld een van de grootste successen van de dichter.

In het staccato-ritme gedicht “Niet in voor- en tegenspoed” geeft het ratelend repetitorinstrument de snelheid en de onontkoombaarheid weer van het “doodvonnis.” De assonanties leiden naar die echte onontkoombaarheid van de ziekte. Van der Made blinkt uit in mooie beelden: “op huid gebakken gezwel.” Hoe diep triest het inhoudelijk aspect van deze vier woorden ook moge zijn, meer woorden zijn niet nodig.
 
“Reizen” en “Familie” spelen een grote rol in het werk van Van der Made. De moeder in “Vught” en zijn gedicht “Op zoek naar vader” zijn zelfs een expliciete verwijzing. In een repeterend “Zou ik” komt een niet-genoemde Christus voorbij: “Zou ik sterven / voor u mensen / zou ik denken / dat ik dien”

Zo gaat deze bijna-litanie door, totdat ook de vader opduikt in de laatste strofe: “Zou uw koninkrijk / dan komen / zou ik vader / kunnen zien?”
 
Hier legt de dichter alles neer in God’s handen, want de “ik” van het voorafgaande gaat over in “uw koninkrijk.” De ik-figuur heeft er niets over te zeggen; het ligt op een ander, hoger niveau, maar tegelijkertijd blijft de menselijke wens meespelen: zou ik vader kunnen zien?
 
Het gedicht “Mijn familie” is natuurlijk veel groter dan de gebruikelijke familie in het Westen. De visie van Van der Made omvat als het ware het familiebeeld zoals dat in het Oosten meer dienst doet. “Iedereen” is daar familie, ook al is er van een rechtstreekse familieband geen sprake. Hij sluit iedereen hier in, onder andere in de prachtige woorden:

Mijn familie is nooit af:
al wie neef of zwager wenst
mag hier dwalen
 
er is hier ooit een leeg karaf
en wordt eetlust ooit begrensd,
dan zal ik verhalen
 
over vader die naar zeeën wilde stromen
over moeder die langs wolken wilde zweven
over de ton en het tafellaken daarbuiten bij de stallen

over mijn familie die onuitputtelijk kan dromen
over leven
en stilstaat
als ze regen en manna
vanuit hemel naar aarde ziet vallen


Voor de lezer vervult hij hier de rol van gids, niet alleen moreel, maar ook die van kenner van verhalen, het rijk van de fabelen en één van de “boek der boeken,” de bijbel.

Het mooie is dat de dichter nergens in zijn oeuvre belerend wordt, een kwaal van deze tijd. Van der Made opent voor de lezer de wereld die hemzelf fascineert, ook als deze soms “lastig” wordt. Hij maakt lezers deelgenoot van die (soms alledaagse) wereld, met teksten die tegelijkertijd een meer diepgravend beeld geven van die werkelijkheid.

En achter die schijnbaar nonchalante beelden liggen altijd grote thema’s: seksualiteit, vlucht, lijden, redding, waanzin. En liefde. Van een man. Voor een andere man.
 
Rick van der Made, Selected Poems / Poèmes Choisis. Vertalingen door Michel van der Stel en Nadine Jadot-van der Made. Waalre: Heimdall, 2018, 64 pag., ISBN 9789493154025. De bundel is verkrijgbaar of te bestellen bij alle (on-line) boekhandels of bij www.heimdall-poezie.nl. Van harte aanbevolen.













GERELATEERDMEER VAN REDAKTIEMEEST GELEZEN VAN REDAKTIE

Gedichten die lezen als een avontuur

Redaktie, in Films & boeken op 24 juni 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media