Back to Top
Woensdag 19 Sep
86192 users - nu online: 1288 people
86192 users - nu online: 1288 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
‘Kon ik maar net zo snel vrienden maken als ze heengaan’


door Martien Sleutjes in Historie & Politiek , 12 juli 2018

This article is also available in English


Van 23 tot en met 27 juli strijken wetenschappers, beleidsmakers, activisten en politici neer in Amsterdam voor het grootste congres op het gebied van gezondheid: AIDS 2018. Voor de tweeëntwintigste keer komen zij bijeen om te praten over oplossingen om de wereldwijde aidsepidemie in te dammen.

We blikken met IHLIA LGBT Heritage terug op de eerste decennia van een crisis waarin rare infecties die samen aids werden genoemd, een einde maakte aan vele jonge levens.

‘Het Jaar Nul’

In 1996 zorgde arts Els Borst als minister van Gezondheidszorg voor een doorbraak in de strijd tegen hiv in Nederland: een subsidieregeling voor de combinatietherapie. Het gebruik van enkelvoudige medicijnen bleek niet te werken tegen het virus. Resistentie was terecht een gevreesd woord.  

Het échte wondertje van de combinatietherapie was dat in de meeste gevallen er geen resistentie optrad. De diagnose aids kon verdwijnen naar de achtergrond, leven met hiv werd mogelijk. 1996 was ‘Het Jaar Nul’ van leven met hiv, waarin een aantal mensen letterlijk van het doodsbed opstond. Inmiddels hebben de medicijnen ervoor gezorgd dat mensen met hiv onder behandeling andere mensen bij onveilige seks niet meer kunnen infecteren.

Dam

Paniek

Hoe anders was het leven vóór dat Jaar Nul! Naar buiten toe werd er “Geen paniek” geroepen, zoals blijkt uit het in 2004 verschenen boek met de gelijknamige titel van Annet Mooij, maar ondertussen was die er wel onder de homomannen... Chris Verboog, een van de mensen achter Homologie en Homostudies, schreef in de column “Griepje gehad?” in 1987: “Ziek zijn kan niet meer. Als homo kun je tegenwoordig niet meer even een beetje ziek zijn.”*

In een gesproken column voor MVS Radio in 1989, “Hoe was het daar nou met aids?,” beantwoordt hij de vraag die iedereen toen over het homoleven in steden als San Francisco stelde. Dat was beroerd: bedelende mensen, een aids-tentenkamp, overal mensen met aids-petities, strompelaars, rolstoelen in de bars. “Je kon er niet omheen. Gelukkig niet.” Want we moeten er niet omheen willen. San Francisco liet hem zien dat er naast compassie ook ongebreidelde hoop bleef: hoop op betere geneesmiddelen, hoop op meer geld voor onderzoek, hoop op et cetera.

En dat geeft moed: “Moed om te vechten en om van je leven te genieten zolang het kan. Moed om openlijk over je toestand te spreken en zichtbaar te zijn, je niet vóór je dood al uit het leven terug te trekken. Zo is het dus nu met aids in San Francisco. Vréselijk eigenlijk. Maar toch, ik zal daarom iedereen aanraden er heen te gaan, met óf zonder aids.”*


Zwarte marker

Terrence, oftewel Dolly Cooke, een in Amsterdam wonende Engelsman die in 1992 aan aids overleed, doneerde zijn archief aan IHLIA. Wat begon als een kunstproject om netwerken in de homo-scene te visualiseren, werd een verslag van de strijd en zijn strijd tegen het klotevirus. In zijn logboeken, die in het archief liggen, markeerde hij de pagina’s wanneer vrienden overleden met een zwarte marker. In maart 1986 verloor hij in één week eerst zijn beste Amsterdamse vriend en daarna zijn beste Londense vriend.  Op 6 mei 1987 noteert hij boven aan de pagina: “Steven Holts dies (V.S.P.) so another sex partner goes. If only I could make friends as fast as they go.”

Als homo ontsnappen aan de gevolgen van aids was onmogelijk. Als aids niet voorkwam in je eigen directe vriendenkring, waren er altijd wel kennissen van vrienden die wegvielen of waren bekende mensen uit de scene slachtoffer. En ondertussen knaagde steeds sterker het gevoel dat de overheid te weinig of te laat reageerde.

Actie

Homomannen namen wel de verantwoordelijkheid. Ze hadden minder wisselende sekscontacten en gingen massaal aan het condoom. De giga-daling in het aantal geslachtsziekten gaf de wetenschappers het signaal dat zij moesten doorzetten. Als autoriteiten aids te lijf wilden gaan met onderdrukking of uitsluiting, bijvoorbeeld door grenscontroles, dan liet de wetenschap van zich horen. Zo zou de Amsterdamse aids-conferentie van 1992 eigenlijk in Boston gehouden worden, maar de inreisbeperkingen voor mensen met hiv maakten dat onmogelijk.

Larry Kramer, de oprichter van ACT UP, in 1989De homobeweging zelf zat ook niet stil. Direct of indirect zette ze wetenschappers en autoriteiten aan tot actie. In Nederland ging dat wat gemakkelijker dan elders, maar toch: optreden was nodig. In de Verenigde Staten was de homobeweging veel minder sterk en nog nauwelijks landelijk georganiseerd.
Daar ontstond in 1987 de felste actiegroep: ACT UP, Aids Coalition To Unleash Power. De oprichter was “difficult man” Larry Kramer.

Kramer kon leven van het geld dat hij met filmscripts had gemaakt en was daardoor onafhankelijk. In 1981 had hij aan de wieg gestaan van de Gay Men’s Health Crisis. Hij werd al snel de “angriest man in the world,” omdat boosheid hem verder bracht dan redelijkheid.

Acties van ACT UP waren gevreesd, ook bij medestanders. Kijk maar eens naar de Franse film 120 BPM uit 2017. Maar ACT UP trok ook mensen die alles wilden weten van het virus en wat er tegen gedaan kon worden. Zo werden ze ook de mensen die de wetenschappers scherp hielden.

Door het succes van de combinatietherapie bleven mensen niet alleen leven, maar durfden ze ook weer te gaan leven, plannen te maken. Omdat er geen vaccin tegen hiv is, blijft het zich echter wel verspreiden. Om een begin te maken met het uit de wereld krijgen, zou op wereldschaal iedere persoon met hiv onder behandeling moeten staan. Hoe ingewikkeld dat echter is, blijkt wel uit de moeizame, jarenlange bestrijding van andere soa’s. Maar als we daarom onze handen in wanhoop in de lucht gooien, komen we er nooit.



Tijdens de conferentie vinden er verschillende activiteiten plaats. Zo besteden IHLIA en het Stadsarchief Amsterdam aandacht aan de ziekte met diverse tentoonstellingen.

Noot
* De quotes komen uit het boek met verzamelde columns van Chris Verboog, Waarom is dat een homobraadpan? Columns 1980-1992. Amsterdam: Schorer, 1993 (respectievelijk p.42 en p.71).



 









Rubrieken:





Brief uit Brussel: Negationisme


Zomercarnaval Rotterdam


Eerste verkiezing van Miss Travestie Limburg


Karin Spaink houdt jaarlijkse Mosse-lezing


Deuren Amistad Hotel weer open

    toon meer





In het nieuwste nummer, Gay News 325, september 2018














Meer uit Historie & Politiek
Meer uit nummer 323
Meer van Martien Sleutjes





NCADAM


regular safe sex parties

meer info |visit


Dirty Dicks


Well-know great leather & cruise bar

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2018 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2018 Gay News ®, GIP/ St. G Media