Back to Top
Donderdag 25 mei
85903 users - nu online: 1373 people
Gay News : Editie : 308 : Gelijkgeslachtelijke verlangens in de Britse kunst 1861-1967

Printervriendelijke Pagina  

Gelijkgeslachtelijke verlangens in de Britse kunst 1861-1967

door Hans Hafkamp in Theater, Kunst & Expo , 06 mei 2017


In 1861 werd in het Verenigd Koninkrijk de doodstraf op sodomie afgeschaft. Iets meer dan een eeuw later, in 1967, werd homoseksualiteit uiteindelijk niet langer strafbaar gesteld met het aannemen van de Sexual Offences Act. Daar waren echter voorwaarden aan verbonden.

Sappho and Erinna in a Garden at Mytilene, 1864De seksuele handelingen moest privé plaatsvinden en konden alleen betrekken hebben op twee mannen - trio’s of meer bleven onwettig, en diegenen die graag de kunst van “cottaging” (cruisen op openbare plekken) praktiseerden, konden juridische problemen krijgen als dit plaatsvond “in een toilet dat voor het publiek toegankelijk was, betaald of anderszins.”

De wetgeving had ook een specifieke verwijzing naar matrozen en mannelijke prostitutie, en de bepalingen van de wet hadden geen betrekking op Noord-Ierland en Schotland. “Om de woorden van Winston Churchill te parafraseren: de sodemieters moesten kiezen voor een verblijf in Engeland of Wales,” zoals auteur Duncan McNab onlangs opmerkte.

Om deze gedeeltelijke decriminalisering van mannelijke homoseksualiteit in Engeland en Wales van nu vijftig jaar geleden te markeren, organiseert de Tate Britain dit voorjaar de eerste tentoonstelling ooit gewijd aan Britse homokunst.

De tentoonstelling laat werk zien vanaf de afschaffing van de doodstraf voor sodomie in 1861 tot het aannemen van de Sexual Offences Act in 1967 - een tijd van seismische verschuivingen in opvattingen over geslacht en seksualiteit, die uitdrukking vonden in de kunsten, toen kunstenaars, verzamelaars en consumenten grensoverschrijdende identiteiten, ervaringen en verlangens onderzochten. Sommige van deze werken waren intens persoonlijk, vierden geliefden of drukten privé-verlangens uit. Andere waren gericht op een breder publiek, met de bedoeling een gevoel van gemeenschap te helpen smeden in een tijd waarin de moderne categorieën van homo, lesbisch, biseksueel en transgender grotendeels niet erkend werden.

Van het speelse tot het politieke, van het expliciete tot het huiselijke wil Queer British Art 1861-1967 de rijke diversiteit van visuele homo-kunst en de rol daarvan in de maatschappij belichten. De verkende thema’s zijn onder meer gecodeerde verlangens onder de Prerafaëlieten, representaties van en door vrouwen die de conventie trotseerden (met inbegrip van Virginia Woolf), en liefde en lust in de jaren zestig in Soho. Er zijn werken te zien van gerenommeerde kunstenaars als Francis Bacon, Keith Vaughan, Evelyn de Morgan, Gluck, Glyn Philpot, Claude Cahun en Cecil Beaton, naast persoonlijke foto’s, films en tijdschriften.

Er worden werken uit de periode 1861-1967 tentoongesteld door kunstenaars van verschillende voorkeuren en geslachten, variërend van heimelijke beelden van verlangen naar hetzelfde geslacht, zoals Simeon Solomon’s Sappho and Erinna in a Garden at Mytilene (1864) tot de openlijke waardering van de homocultuur in David Hockney’s Going to be a Queen for Tonight (1960).


Simeon Solomon

Love in Autumn, 1866Simeon Solomon (1840-1905)is een uitzonderlijk figuur in het negentiende-eeuwse Engeland, want hij koos ervoor openlijk als homoseksueel te leven in een tijd dat dit niet sociaal aanvaardbaar was. Solomon was geboren en getogen in Londen, waar hij zijn opleiding genoot aan de Royal Academy Schools. In 1858 had hij zijn eerste expositie in de Royal Academy, waar zijn werk tot 1872 werd tentoongesteld. Door de opening van de Dudley Gallery te Londen in 1865 konden Solomon en andere kunstenaars werken tentoonstellen met gedurfdere onderwerpen dan door de Koninklijke Academie werden aanvaard.

In deze periode maakte Solomon werken met homo-erotische inhoud als Sappho and Erinna in a Garden at Mytelene (1864), Love among the School Boys (1866), Sad Love (1866), Love in Autumn (1866), en twee versies van Bacchus (1866 en 1867). Deze werken stellen een alternatief voor ogen voor de benauwde Victoriaanse idealen over heteroseksuele liefde en het huwelijk.

In de late jaren 1860 begon Solomon naar Italië te reizen om de oude meesters te bestuderen. Deze reizen stimuleerden zijn verbeelding en resulteerden in werken met klassieke thema’s. In 1867 reisde Solomon naar Italië als minnaar van de schrijver en historicus Oscar Browning, die later schoolhoofd van Eton en hoofd van de wetenschappelijke staf in Cambridge werd. Het stel reisde in 1870 nogmaals naar Rome en Genua af. In het Middellandse Zeegebied begon Solomon met het schrijven van zijn prozagedicht A Vision of Love Revealed in Sleep. Deze reis eindigde echter in mineur. Het stel verliet het land eerder dan gepland, en volgens sommigen werd dit abrupte einde mogelijk veroorzaakt door juridische redenen, samenhangend met hun gelijkgeslachtelijke relatie.

Terug in Engeland voltooide de kunstenaar zijn prozagedicht dat in 1871 in eigen beheer werd uitgegeven. De Vision is een spirituele allegorie en kan gelezen worden als een verdediging van homoseksuele relaties. Het werk werd sterk veroordeeld door een aantal critici, maar werd toegejuicht door John Addington Symonds, die in 1873 A Problem in Greek Ethics schreef. Dit werk zou later als “homo-geschiedenis” worden omschreven en bleef een decennium lang onuitgegeven, waarna het eerst alleen in een beperkte editie voor eigen distributie verscheen. In 1891 publiceerde Symonds een andere verdediging van gelijkgeslachtelijke liefde, A Problem in Modern Ethics. Hij schreef ook veel gedichten met als inspiratiebron zijn homoseksuele verhoudingen.


Dat vreemde genie

Henry Scott Tuke, 1902Het is dus niet zo verassend dat Symonds gecharmeerd was van Solomon’s A Vision of Love Revealed in Sleep. In een in The Academy gepubliceerde recensie vestigde hij de aandacht op afbeeldingen door de kunstenaar die een zekere betrekking hebben op de verschillende scènes zoals beschreven in het visionaire proza: “In waarheid, de originaliteit van elke poëtische Mythus of afbeeldingen daarvan, zoals belichaamd in deze visie en in de reeks tekeningen van dhr. Solomon, bestaat doordat zijn schepper een oud probleem met nieuwe ogen heeft bekeken, en aan het object een aantal van de kwaliteiten van zijn eigen ziel en van de tijd waarin hij leeft heeft overgebracht. [...]

Zijn Liefde is niet klassiek, niet middeleeuws, en niet oriëntaals, maar heeft een vleugje van al deze kwaliteiten - de pure perfectie van de klassieke vorm, de allegorische mystiek en nadenkende genade van het middeleeuwse en de onbeschrijfelijke geur van het oriëtaalse, die trouwens een meer dan doorgaans gebruikelijke definitieve uitdrukking vinden in de laatste scène van deze visie.”
 
Simeon Solomon,  BacchusEen aantal jaren later in 1877 zou de jonge Oscar Wilde in een vroeg essay naar Simeon Solomon verwijzen als “Dat vreemde genie dat de Vision of Love Revealed in Sleep schreef,” een gedurfde referentie naar een ondertussen in ongenade gevallen kunstenaar, aangezien in 1873 de tragedie had toegeslagen. Solomon werd op 11 februari 1873 gearresteerd voor het hebben van seks in een openbaar toilet met een zestig-jarige stalknecht, George Roberts.

Beide mannen werden beschuldigd van openbare schennis der eerbaarheid en de poging tot het plegen van “sodomie.” Ze verschenen dertien dagen later voor de rechtbank en werden veroordeeld tot een boete van honderd pond, en later veroordeeld tot achttien maanden dwangarbeid in de gevangenis. Door de tussenkomst van een rijke neef, Meyer Solomon, werd de straf van de kunstenaar omgezet in ondertoezichtstelling door de politie. (Roberts had dat geluk niet.)

Om te ontsnappen aan de schaamte die hij voelde, reisde Solomon voor een tijd naar Frankrijk, maar ook daar werd hij, op 4 maart 1874, om hetzelfde vergrijp gearresteerd. De Franse rechter legde hem een boete op van zestien francs en veroordeelde hem tot drie maanden in de gevangenis. De negentien-jarige jongeman met wie hij was betrapt kreeg een lagere straf. Na deze perikelen gingen de meeste Londense galeries, eerdere beschermheren en vroegere vrienden hem uit de weg. Hoewel hij aan depressies leed en steeds afhankelijker werd van alcohol in een poging om zijn schaamte en de pijn van de afwijzing door de maatschappij te verdoven, bleef Solomon goed schilderen tot het midden van de jaren 1890. Solomon kreeg op 25 mei 1905 een hartaanval en een tweede volgde binnen drie maanden. Hij stierf op 4 augustus 1905 aan hartfalen dat was verergerd door bronchitis en zijn alcoholmisbruik.


Maatschappelijke veranderingen

Oscar Wildes gevangeniscel deurIn de jaren tussen de tijd dat Solomon uit de gratie was gevallen en zijn dood was veel veranderd, en opvattingen zouden blijven veranderen. In 1929 werd Solomon’s reisgenoot Oscar Browning in Virginia Woolf’s feministische manifest A Room of One’s Own afgeschilderd als de aartsvijand. Ze schilderde hierin een onverkwikkelijk beeld van Browning’s seksuele neiging naar jonge mannen. Gezien de mensen rond Woolf kan dit als eniszins vreemd worden beschouwd. Een hoogtepunt van Queer British Art 1861-1967 is namelijk het gedeelte dat zich richt op Woolf’s Bloomsbury-groep en hun tijdgenoten - een artistieke coterie die bekend stond om een vrije houding ten opzichte van seksualiteit. In de ruimte zijn intieme schilderijen van geliefden, scènes van de woningen die de kunstenaars deelden met hun partners, en grote opdrachten van kunstenaars als Duncan Grant en Ethel Walker te zien.

Veel van de werken die worden getoond werden gemaakt in een tijd waarin de termen “homo,” “lesbisch,” “biseksueel” en “trans” bij het publiek nog niet veel herkenning opriepen. De tentoonstelling illustreert de manier waarop seksualiteit publiekelijk werd gedefinieerd door het werk van seksuologen als Henry Havelock Ellis, campagnevoerders als Edward Carpenter, en kijkt ook naar Oscar Wilde’s en Radclyffe Hall’s geruchtmakende rechtszaken. Tentoongestelde objecten zijn onder andere de deur van Wilde’s gevangeniscel, Charles Buchel’s portret van Radclyffe Hall en erotische tekeningen van Aubrey Beardsley.

In tegenstelling tot de sombere vooruitzichten van de rechtszaal voorafgaand aan 1967 werd de homo-cultuur omarmd door het Britse publiek in de vorm van theater. Vanuit muziekhalvoorstellingen tot kostuumontwerpen, het Britse theater bood een forum waarin seksualiteit en gender-expressie openlijk konden worden verkend. Sprekende voorbeelden zijn onder andere de foto’s van optredende artiesten als Beatrix Lehmann, Berto Parsuka en Robert Helpmann door Angus McBean, die in 1942 gevangen werd gezet vanwege zijn seksualiteit, naast decor-ontwerpen door Oliver Messel en Edward Burra. Theatrale kaarten van muziekhalartiesten als Vesta Tilley (wier act als “Burlington Bertie” een grote lesbische aanhang kende) komen aan bod, evenals een roze pruik die werd gedragen in Jimmy Slater’s act A Perfect Lady uit de jaren twintig.


David Hockney

Portrait of an Artist, 1971Eén van de moderne homo-iconen van de Britse kunst is David Hockney, die werd geboren op 9 juli 1937. Hij kwam uit de kast in een tijd waarin dat niet vanzelfsprekend was. Vooral nadat de documentaire A Bigger Splash in 1973 de bioscoop had bereikt, was Hockney’s seksualiteit alom bekend. Deze documentaire portretteert de “Hockney-coterie,” zijn intieme leven in Londen, zijn dromen van Californië en zijn vlucht naar New York. De openhartigheid van het afgebeelde homoseksuele milieu was voor die tijd uniek.

In de jaren zestig dacht het publiek bij Hockney vooral aan hem als portretschilder. Regisseur Jack Hazan was oorspronkelijk van plan te kijken naar de mensen die model voor hem stonden. “Maar het project veranderde totaal toen we er eenmaal mee bezig waren. David Hockney had toen net gebroken met zijn vriend Peter Schlesinger en we beseften dat dat het drama was dat we moesten volgen,” herinnerde Hazan zich in 2012.

Hockney bleek emotioneel een compleet wrak nadat de relatie was verbroken. Hij kon niet meer werken en werd overspoeld door depressies en eenzaamheid. Na enige tijd raakte hij weer geïnspireerd door zijn zwembad in de achtertuin en begint aan het portret hiervan. De overvloed aan mannelijke naaktheid - zowel van de voorkant als van achterpracht - in de film was iets dat niet vaak te zien was in de bioscoop in de jaren zeventig. Deze naaktheid en een scène in Londen van Peter die vrijt met een onbekende jongeman gaf in 1974 reden tot het verlenen van een X-certificaat. Hazan ontkent echter dat hij een sexy film wilde maken. “Als de zwembaden en de jongens sexy lijken is dat omdat ik David Hockney’s schilderijen volgde.”

Keith Vaughan, 1951De Tate Britain heeft momenteel een aparte tentoonstelling gewijd aan Hockney. Het is de meest uitgebreide overzichtstentoonstelling van Hockney’s werk tot op heden en viert zijn prestaties in schilderen, tekenen, drukwerk, fotografie en video. Hockney is uniek in de Britse kunst door de mate waarin hij het grote publiek wist te bereiken. Hockney is nu bijna tachtig en de tentoonstelling biedt een ongekend overzicht van het werk van de kunstenaar. Gepresenteerd als chronologisch overzicht laat de tentoonstelling zijn ontwikkeling zien vanaf het moment van zijn wonderbaarlijke verschijning op het publieke toneel als student in 1961, via zijn iconische werken uit de jaren zestig en zeventig tot zijn meer recente succesverhaal bij de Royal Academy en daarbuiten.

De tentoonstelling laat Hockney zien als een intelligente en diepgaand kritische onderzoeker van de essentie van kunst. Meer dan zes decennia lang heeft hij zich vragen gesteld over de aard van de afbeelding en het afbeelden en hun geldende conventies uitgedaagd. De tentoonstelling belicht vroege werken zoals de Love-schilderijen uit 1960 en 1961, waarmee hij de taal van het abstract expressionisme ontwrichtte tot een homo-erotische autobiografie. De geestige en briljante uitvinding van Hockney’s eerste twee decennia aan werk worden verkend, met inbegrip van zijn portretten van familie, vrienden en zichzelf, bijvoorbeeld het Self Portrait with Blue Guitar (1977)), en zijn iconische beelden van zwembaden in Los Angeles. De gevierde Yorkshire-landschappen uit de jaren 2000 en het werk dat hij heeft gemaakt sinds zijn terugkeer naar Californië in 2013 worden ook tentoongesteld.

David Hockney verklaarde: “Het was een genot om de werken die ik tientallen jaren geleden heb gemaakt, waaronder enkele van mijn vroegste schilderijen, opnieuw te zien. Veel van deze werken zijn als oude vrienden. We kijken terug op een heel leven met deze tentoonstelling, en ik hoop dat de bezoekers, net als ik, ervan zullen genieten om te zien hoe de wortels van mijn nieuwe en recente werk gevonden kunnen worden in mijn ontwikkelingen door de jaren heen.”



De overzichtstentoonstelling van David Hockney is te zien tot en met 29 mei 2017, en gaat gepaard met een belangrijke nieuwe catalogus.

Queer British Art 1861-1967 loopt van 5 april tot 1 oktober 2017 en wordt vergezeld van een volledig geïllustreerde, 176 pagina’s tellende catalogus onder redactie van Clare Barlow, verschenen bij Tate Publishing. www.tate.org.uk
 








 
gerelateerd
Brug vernoemd naar Bet van de Beeren, Koningin van de Zeedijk

Negen holebi's kregen een ere titel van de Engelse Koningin

Expo My Porn Eye: De invloed van gayporno op kunst










Er heeft niemand gereageerd, jij misschien?


Gelijkgeslachtelijke verlangens in de Britse kunst 1861-1967

Reageer:

Reactie:
Je naam: ip 54.162.19.123















Rubrieken:


















Meer uit Theater, Kunst & Expo
Meer uit nummer 308
Meer van Hans Hafkamp







Eagle


Famous Cruise Bar

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren