Back to Top
Zaterdag 29 Apr
85884 users - nu online: 1425 people
Gay News : Editie : 308 : Brug vernoemd naar Bet van de Beeren, Koningin van de Zeedijk

Printervriendelijke Pagina  

Brug vernoemd naar Bet van de Beeren, Koningin van de Zeedijk

door Xavier van Beesd in Uitgaan , 09 april 2017


Op vrijdag 24 februari werd tijdens een feestelijke bijeenkomst brug 210 te Amsterdam officieel naar Bet van Beeren vernoemd. De brug ligt over de Oudezijds Achterburgwal, tussen de Korte Stormsteeg en de Korte Niezel, om de hoek bij café ’t Mandje op de Zeedijk. De feestelijke doop vond op 24 februari plaats omdat op die dag café ’t Mandje het negentig-jarig bestaan vierde.

In 1927 nam de toen vijfentwintig-jarige Bet van Beeren het café, dat toen nog Amstelstroom heette, over van haar oom Toon. Bet noemde haar café aanvankelijk “In ’t Mandje” omdat haar moeder elke dag eten kwam brengen in een mandje.

Elisabeth Maria (Bet) van Beeren kwam op 12 februari 1902 in de Amsterdamse Jordaan ter wereld als derde kind en eerste dochter in een groot Amsterdams gezin. “Het leven van Bet ontwikkelde zich spectaculair. Er zijn verhalen over haar belevenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog, met onderduikers, verborgen wapens, kattenvlees dat als varkenskluif in de snert ging en Duitse officieren die Bet aftroefde.

Ze voerde een strijd met drank, seks en geloof, met de opwinding en gevaren van straat en kroegen op de Walletjes. Ze speelde met succes de baas in ’t Mandje en snoepte haar klanten heel wat geld af door ‘met een vork de rekening te schrijven,’” schreef Gert Hekma in een artikel over Van Beeren in het themanummer Vies en rose van het Tijdschrift voor biografie (najaar 2015).

Dat “met een vork schrijven” was toen overigens geen uitzondering in kroegen, zeker als die gevestigd waren in een ruige, vaak de wet tartende omgeving als de Amsterdamse rosse buurt. Hekma voegde er echter aan toe dat Bet van Beeren “goedgeefs [was] als mensen het nodig leken te hebben.”

Bet van BeerenDat Bet van Beeren een ruwe bolster met een gouden hartje was, komt misschien nog meer naar voren door het feit dat ze van haar kroeg vooral in de jaren vijftig en zestig een vrijhaven maakte waar homo’s en lesbo’s tot op zekere hoogte zichzelf konden zijn. Commerciële motieven zullen hierbij ongetwijfeld ook een rol hebben gespeeld, maar zeker niet de enige, want een kroeg waar gelijkgeslachtelijke verlangens enigszins openlijk konden worden uitgeleefd begaf zich wettelijk gezien op het scherp van de snede. Zoenen was dan ook verboden in ’t Mandje, maar op Koninginnedag mochten mannen met mannen dansen en vrouwen met vrouwen.

In de jaren dat Bet van Beeren van ’t Mandje een homo-haven maakte, probeerden homo’s en lesbo’s die enigszins openlijk voor hun voorkeur uitkwamen nog niet zo “normaal” mogelijk over te komen. Integendeel. Lesbo’s waren vaak echte “potten” en homo’s uitgesproken “nichten,” of, zoals Gert Hekma schreef, “nichten waren vrouwelijk of althans onmannelijk en vielen op echte, ‘heteroseksuele’ mannen, meestal jong en van de werkende stand: matrozen, soldaten, bouwvakkers en loopjongens die de rosse buurt bevolkten. Ze noemden die partners ‘tule,’ mooie jongens die zonder gezeur over seksuele voorkeur deelnamen aan het grensverkeer van homo en hetero. Die jongens en mannen waren niet vies van homokansen, want heterokansen waren schaars.”

Bet van Beeren - “moeder aller stoere chicks,” volgens Hans van der Beek van Het Parool - past uitstekend in dit beeld: ze kleedde zich hoe ze dat wilde. Vaak droeg ze een leren jas en broek, of een mantelpakje. Ze dronk jenever, rookte sigaren en reed op haar motor door de stad, soms met een vrouw achterop. Van Beeren trok zich er niets van aan wat anderen over haar en haar liefde voor vrouwen dachten.

Bet van Beeren overleed op 16 juli 1967 aan leverfalen, vijfenzestig jaar oud. Zij werd opgebaard op het biljart in haar café en op 20 juli 1967 begraven op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam. Haar jongere zus Greet zette de zaak nog vijftien jaar voort. Vanwege de toenemende heroïnehandel op de Zeedijk moest ’t Mandje in 1982 zijn deuren sluiten.

Het café met zijn markante interieur bleef zeventien jaar onaangetast bewaard. In 1998 ging het café tijdens de Gay Games één week voor publiek open en op 29 april 2008 werd het definitief heropend. Na een ingrijpende renovatie was ’t Mandje op nagenoeg dezelfde wijze ingericht en aangekleed als voorheen, en biedt daarmee - óók - een blijvend monument voor de jaren dat homo’s en lesbo’s zich nog in een schaduwwereld ophielden en niet open en bloot voor hun voorkeur konden uikomen, en de stoere pot die hen een veilige haven bood.

Nadat eerder al Niek Engelschman, onder de schuilnaam Bob Angelo mede-oprichter van het COC, door de vernoeming van een brug was geëerd, heeft nu ook de pionier Bet van Beeren een verdiende plaats in het Amsterdamse straatbeeld gekregen. Een plaats die zij zich overigens een halve eeuw geleden door het gedicht “Een nieuw Paaslied” in Gerard Reve’s bundel Nader tot U (1966) al in de Nederlandse literatuur had verworven:

Al neuriënd en in het geheim profeterend vervolgde ik mijn weg.
Toen zag ik Bet van Beeren, aan een wit tafeltje
tegenover haar cafee gezeten, pogend met mes en vork
een makreel te openen om deze in de zon te eten.
Ik dacht kijk. Wat is in de natuur toch alles mooi gemaakt. [...]








 
gerelateerd
Op Koningsdag kleurt de Zeedijk hysterisch oranje met een roze kroontje

Koningsdag bij Café ’t Mandje

Gezelligheid bij Cobys Cut Karaoke in The Queens Head










Er heeft niemand gereageerd, jij misschien?


Brug vernoemd naar Bet van de Beeren, Koningin van de Zeedijk

Reageer:

Reactie:
Je naam: ip 54.158.198.97















Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 309, mei 2017














Meer uit Uitgaan
Meer uit nummer 308
Meer van Xavier van Beesd





People


Amsterdams no. 1 gay escortservice

meer info |visit


Cuts and curls


Male Hairstyling by appointment

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren