Back to Top
Zaterdag 25 maart
85863 users - nu online: 1627 people
Gay News : Editie : 301 : Homo politicus in onzekere tijden

Printervriendelijke Pagina  

Homo politicus in onzekere tijden

door Martin Maassen in Films & boeken , 03 oktober 2016


Zoals God Adam en Eva heeft geschapen, zo moet er ook ooit een eerste parlementariër op de wereld geweest zijn die “uit de kast” kwam. Volgens de Amerikaanse politicoloog Andrew Reynolds was dat Coos Huijsen (*1939), die in 1972 kortstondig Kamerlid werd voor de Christelijk-Historische Unie (CHU), de voornamelijk Nederlands-Hervormde loot aan de stam van het CDA dat in 1980 ontstond. Huijsen schreef een autobiografie over zijn levensloop, het homo zijn (en ook doen) en vooral over zijn rol als homoactivist.

Een zwerfkei met enige gevoeligheid voor mannelijke erotiek

Huijsen werd geboren in Oude Tonge, op het “streng protestantse” Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee. “Iedereen kende iedereen,” en volgens Huijsen “is hypocrisie het glijmiddel van dit soort samenlevingen.” Zijn ouders scheidden in 1941. Gescheiden vrouwen werden in die tijd “met achterdocht bekeken.” Het milieu van Huijsen zelf is “eenvoudig, verlicht, protestants (hervormd)” en hij groeit op in een “ruimdenkend klimaat” al is Oma orthodox, maar behept met een flinke dosis realiteitszin. De eerste “toch wat erotische sensatie” dankt kleine Coos aan een Duitse soldaat: “Zittend op zijn knie voelde ik door zijn uniform heen zijn dij en dat ervoer ik als prettig.”

Verder ontdekt Coos op zesjarige leeftijd “enige gevoeligheid voor mannelijke erotiek” als de strakke billen van een jonge, Canadese officier zijn aandacht trekken. Omdat zijn moeder her en der in het land werk aanneemt verhuist Coos in zijn lagere-schoolperiode negen keer. Hij voelt zich een “zwerfkei” die altijd een buitenstaander blijft. Hoewel homoseksualiteit in de jaren veertig een taboe is, blijken ze gewoon te bestaan. Er werd met gegniffel, neerbuigendheid en spot over Gerrit Breur, de schoenmaker (“een allervriendelijkste man met een wat vrouwelijke manier van doen en van praten”) en “Koosje Patat,” een lokale patatbakker, gesproken.

De homoseksuele olievlek bestreden

In de jaren vijftig heerste er “een uiterst negatieve sfeer rond homoseksualiteit.” In Nederland was er het beruchte wetsartikel 248bis dat in 1911 door een confessioneel kabinet was ingevoerd. Het stelde seksueel contact tussen een meerder- en een minderjarige onder de 21 jaar strafbaar voor de meerderjarige “in het geval van partners van hetzelfde geslacht.” (Volgens Huijsen was de soortgelijke “paragraaf 175” in Duitsland afgeschaft, maar daar vergist hij zich. Dit Duitse strafrechtartikel verdween pas in 1994, met dank aan de op dit punt liberale wetgeving in de voormalige DDR). In 1948 pleitte de Amsterdamse officier van justitie Wassenberg nog voor strafbaarstelling van homoseksualiteit: “De homosexuele omgang werkt als een olievlek, één homosexueel slaagt er dikwijls in een groot aantal personen te besmetten.” In Frankrijk hield de rechtse regering van president de Gaulle vast aan de antihomoseksuele maatregelen van het Vichy-bewind en in Amerika zag senator McCarthy “communisme en homoseksualiteit als even ondermijnend voor de samenleving.” De Britse wiskundige Alan Turing werd in 1952 veroordeeld voor “openlijke homoseksualiteit.” Hij koos onder dwang voor chemische castratie en pleegde in 1954 zelfmoord.

Moedige mannen

In Nederland had Jacob Anton Schorer al vroeg een aanzet gegeven tot een vorm van homo-emancipatie door de oprichting van het Wetenschappelijk Humanitair Komitee. Het tijdschrift Levensrecht verscheen, onder andere door toedoen van acteur en verzetsman Niek Engelschman. Hij zag de rechten van homoseksuelen in het verlengde van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Er verschenen nog enigszins  gecamoufleerde homo-uitgaansgelegenheden (onder andere café ’t Mandje op de Zeedijk en de Odeon Kring aan het Singel).

“Homofilie” werd gebruikt als term om de seksuele lading uit de discussies rond de gelijkslachtige liefde te halen en in de literaire wereld was er het “moreel wrikken” van Gerard van het Reve. Benno Premsela werd in 1962 voorzitter van het COC. Hij zat daar “als eerste homoseksueel op de tv, openlijk zonder balkje voor zijn ogen, of welke camouflage dan ook.” De hervormde dominee Alje Klamer was de eerste die voor de radio een bede uitsprak voor homoseksuelen.


Van zwaar depressief tot christelijk politicus

Tegen zijn achttiende jaar wordt Huijsen “zwaar depressief, op het suïcidale af.” Hij had geen structuur in zijn leven en besluit “op catechisatie te gaan” bij een Amsterdamse hervormde dominee. In 1958 doet hij belijdenis: “Noch de individuele mens, noch de maatschappij, noch cultuur en kunst kon volgens mij bestaan zonder religieuze inspiratie.” Na de Hervormde Kweekschool (geleid door de vooraanstaande CHU-politicus Johan van Hulst) en na de verplichte militaire dienst (waar hij de latere homoactivist Walter Kamp leerde kennen) studeerde Huijsen uiteindelijk geschiedenis. Coos Huijsen koos voor een lidmaatschap van de CHU.

“De christelijke solidariteitsgedachte” en de “volkspartijgedachte” spraken hem aan. Achteraf gezien noemt hij zijn politieke keuze “behoorlijk theoretisch.” Hij werd voorzitter van de Christelijk-Historische Jongeren Organisatie (CHJO). Naar Amsterdamse maatstaven is hij daarmee “een buitenbeentje”: “ik sublimeerde me te pletter.” Van homo’s “in eigen kring” wist hij het bestaan niet. Later bleek dat alle voorzitters van de drie confessionele jongerenorganisaties gay waren...
‘Verkeerde Koos’

Hoe hoger Huijsen binnen de rangorde van zijn partij steeg, hoe meer er op de man werd gespeeld. “Er kwam een ongekende stroom van roddel en achterklap op gang.” Naar aanleiding van de geruchten plaatste de Haagse Post in 1971 een artikel onder de titel “Verkeerde Koos.” In juni 1972 kwam hij via tussentijdse opvolging in de Tweede Kamer, waar hij bij de verkiezingen van 1973 weer uit tuimelt. Huijsen bleef in de kast als homoseksueel (“Ik stikte bijna”). Na zijn eerste Kamer-ervaring kwam zijn leven er radicaal anders uit te zien. Een vriend uit de CHJO bracht hem in contact met een student die openhartig over zijn coming-out praatte. Het was “het laatste zetje” dat hij nodig had. Huijsen bezocht homo-uitgaansgelegenheden: “Allemaal homo’s... Wat waren er véél en wat leken ze vrolijk.” In tramlijn 24 viel zijn oog op “een mooie blonde jongen van begin twintig.” Als hij hem later op een feest tegenkomt zijn ze beiden verkocht. Lank blijkt uiteindelijk zijn levenspartner te worden. Zijn coming-out op drieëndertig-jarige leeftijd ervaart hij “als een tweede geboorte.”

In 1973, als de CHU niet meedoet met het progressieve kabinet-Den Uyl, breekt Huijsen met zijn partij. Omdat hij wel weer op de Kamerlijst stond, kwam hij in 1976 opnieuw tussentijds en voor even (tot 1977) in de Tweede Kamer. Huijsen zat er als afgesplitste eenmansfractie naast de reactionair-katholieke Klaas Beuker (Rooms Katholieke Partij Nederland) die fel tegen “de zonde van de homoseksualiteit” was. Na zijn tweede, opnieuw kortstondige periode als Kamerlid werd Huijsen weer docent geschiedenis en uiteindelijk rector van de scholengemeenschap Gerrit van der Veen in Amsterdam-Zuid.


Homoactivist

In 1977 was Huijsen een van de oprichters van de Stichting Vrije Relatierechten (SVR), die maar kortstondig als “aanvulling” op het COC heeft bestaan. Hij werd er voorzitter van een bestuur waarvan onder anderen ook Henk Krol en Walter Kamp deel uitmaakten. Huijsen werd lid van het bestuur van de Schorerstichting en voorzitter van de Gemeentelijke Werkgroep Homo-emancipatie in Amsterdam. Hij beschrijft met veel voorbeelden hoe het klimaat ten aanzien van homoseksualiteit compleet omsloeg en wat zijn eigen rol daarbij was.

In 1987 werd het homomonument op de Amsterdamse Westermarkt onthuld en in 1995 aanvaardde het Nederlandse parlement de Algemene Wet Gelijke Behandeling. Daarmee werd het discriminatieverbod uit artikel 1 van de Grondwet uitgewerkt in artikelen waarmee nu ook discriminatie op grond van homoseksualiteit expliciet verboden was. In 2001 is dan het “homo-huwelijk” een feit.


Vrijzinnige democratie in gevaar

Door ervaringen in de wereld om hem heen komt Huijsen steeds meer tot de ontdekking dat de vrijzinnige democratie van Nederland de laatste decennia onder druk staat. De sfeer op straat is ruiger geworden en fysiek geweld tegen homo’s komt vaker voor. “De demografische verschuivingen van de laatste decennia hebben geen versterking gebracht van het democratische en vrijzinnige levensbesef.” Gedoeld wordt vooral op de komst van veel immigranten uit moslimlanden.

Zelf moest Huijsen een keer een taxi in vluchten als hij door een groep Marokkaanse jongens achterna wordt gezeten. Maar ook op andere plekken worden “superhomofoben” gesignaleerd. En omdat homo-emancipatie “constante alertheid” vraagt en omdat “een zeker grilligheid in het publieke humeur” niet te ontkennen valt, besloten Huijsen en zijn levenspartner Lank Bos in 2007 tot de oprichting van Het Blauwe Fonds. In het verleden zou amour bleu in Frankrijk een gangbare aanduiding voor homoseksualiteit zijn geweest.

Coos Huijsen is voorzitter van Het Blauwe Fonds omdat hij “bezorgd is over de maatschappelijke ontwikkelingen.” Het Fonds geeft steun aan organisaties op het gebied van de homo-emancipatie, daar waar “lacunes zijn.” De waarden van de vrijzinnige democratie moeten immers verdedigd worden...  



Coos Huijsen, Homo politicus: De eerste parlementariër die uit de kast kwam.
Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2016, 288 blz., ISBN 9789460030949, € 19,99
o.a. verkrijgbaar bij Boekhandel Vrolijk, www.vrolijk.nu


 








 
gerelateerd
President Polen: 'Het homohuwelijk zal hier nooit komen'

Expo Rock Hudson en de aids-crisis in Berlijn

Brief uit Brussel: Marketing en pr van rolmodellen










Er heeft niemand gereageerd, jij misschien?


Homo politicus in onzekere tijden

Reageer:

Reactie:
Je naam: ip 54.158.99.141















Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 308, April 2017














Meer uit Films & boeken
Meer uit nummer 301
Meer van Martin Maassen





Amistad Hotel & apartments


Unique and popular exclusively gay hotel

meer info |visit


Mister B Antwerp


Mister B's second Franchise store

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
RSS Issuu
Abonneren
zelfstandige Escortboys
CMI
Neem contact op
Adverteren