Back to Top
Donderdag 23 Nov
86024 users - nu online: 1229 people
86024 users - nu online: 1229 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
Mannen onder elkaar


door Caspar Wintermans in Historie & Politiek , 11 november 2015


“Griekse filosofen, uit de dood herrezen, begeerde efeben, een regen van rozenblaadjes, poëzie... Orgiën in de trant van de markies de Sade... Samensmelting en ontlading. De engelen van Sodom voltrokken hun ontuchtige rituelen door middel van langdurig en gevarieerd genot.”

Nicole Canet zet in een voorwoord aldus de toon van een door haar samengesteld en uitgegeven werk, Plaisirs et débauches au masculin 1780–1940, waarvan de oplage is gelimiteerd tot duizend genummerde exemplaren. Een imposante, goed verzorgde verzameling van handschriften, erotische tekeningen, frivole ansichtkaarten, bladmuziek en pornografische foto’s uit de oude doos, die een fascinerend beeld geven van de herenliefde in Europa - Frankrijk in het bijzonder - en in exotische contreien als Perzië en China. Mevrouw Canet bestiert de Galerie Au Bonheur du Jour in de rue Chabanais te Parijs.

Ze publiceerde eerder monografieën over de fotografen baron von Gloeden en Wilhelm von Plüschow, Vicenzo Galdi en Rudolf Lehnert; haar nieuwste compilatie is veel omvangrijker en fungeert ook als catalogus, want een groot deel van het weergegeven, uiterst zeldzame materiaal kan bij haar worden besteld. De Romeinse bibliofiel Raimondo Biffi was verder zo vriendelijk zijn schatkamer te openen en mevrouw Canet toestemming te verlenen gravures uit de Franse Revolutie-tijd te reproduceren.

De afzetting van de Bourbons in 1792 leidde in de nieuwe republiek tot decriminalisering van homoseksuele contacten tussen volwassenen mits deze met wederzijdse instemming plaatsvonden in de privé-sfeer, en enigszins klungelige karikaturen dreven destijds de spot met “de kinderen van Sodom.” Verfijnder waren de prentjes die de romans verluchtten van André-Robert Andréa de Nerciat, die, zo gaat het verhaal, zijn potentie had verloren en soelaas vond in het schrijven van meesterwerken als Félicia ou Mes fredaines (1775) en Le Diable au corps (1800), waarin homoseksuele episodes niet ontbreken. Dat de heteroseksuele goegemeente niet was gecharmeerd van Griekse seks blijkt nog eens uit de theatrale ontzetting die op een illustratie door een van Nerciat’s personages (een dame) wordt gedemonstreerd als ze een sodomiserend stel op heterdaad betrapt; waarbij het feit dat de top een geestelijk ambt bekleedt, ongetwijfeld een rol speelt.

Nicole Canet laat enkele “decadente” beroemdheden uit de Belle Époque de revue passeren: graaf Robert de Montesquiou, een arbiter elegantiarum die als model diende voor romanfiguren van Marcel Proust en Joris-Karl Huysmans; de vileine chroniqueur Jean Lorrain, die een sterke voorkeur had voor ruwe seks; de aan opium en cocaïne verslaafde baron Jacques d’Adelswärd-Fersen, die zich na een geruchtmakende zedenzaak - feitelijk een storm in een glas water - op Capri vestigde en ons aller achting verdient als oprichter, in 1909, van het eerste Franse homo-tijdschrift, Akademos; en Oscar Wilde, die zo graag in Parijs vertoefde en er een toevluchtsoord vond nadat hij in Engeland twee jaar dwangarbeid had uitgezeten. Marc Devirnoy nam de tekst over de Ier voor zijn rekening.

Jammer genoeg bevat deze een aantal onjuistheden. Lord Alfred Douglas, zo wordt beweerd, “vluchtte” naar het continent toen zijn vriend werd gearresteerd. In werkelijkheid bleef Bosie zo lang mogelijk in Londen en scheepte hij zich uiteindelijk in, onder dwang en protest, op het uitdrukkelijk verzoek van Wilde en diens advocaat. Devirnoy’s toeschrijving van de roman Teleny: or, the Reverse of the Medal (1893) aan de auteur van The Picture of Dorian Gray is een ander voorbeeld van de onmogelijkheid bepaalde mythes te ontzenuwen, want voor dit staaltje van curieuze, maar stilistisch povere Victoriaanse pornografie was Oscar Wilde niet verantwoordelijk.

“Curieus” is het predikaat dat ook van toepassing is op een serie aquarellen uit 1888, vervaardigd door de jeugdige Arthur Chaplin (1869-1935). Hij situeerde de reeks, die de voorbereiding van “graaf de Mercure” op een gekostumeerd bal verbeeldt, in de jaren twintig van de negentiende eeuw, de tijd van modegekken als Beau Brummell en de graaf d’Orsay. Het mannelijk personeel van Chaplin’s geesteskind is al even verwijfd als hun broodheer met zijn getuite lippen, rode konen en onwaarschijnlijk smalle schoenen. Over smaak valt niet te twisten.

Veel interessanter, want krachtiger, virieler, lijken mij de gewassen pen-tekeningen die omstreeks 1935 werden gemaakt door een Duitse kunstenaar die als “Hildebrandt” wordt aangeduid en over wie ons enkel wordt meegedeeld dat hij zijn homoseksuele oriëntatie verborgen moest houden en zijn frustraties ’s nachts heimelijk op papier afreageerde terwijl zijn ouders lagen te slapen. Het is een wonder dat zijn losbandige fantasieën - heidense feesten waarbij de god Pan als gangmaker optreedt - niet door zijn nazaten in de kachel werden gestopt, zoals dat helaas maar al te vaak gebeurde wanneer “aanstootgevend” materiaal na de begrafenis van een tekenaar in diens archief werd aangetroffen.

De verrukking die van de gezichten van Hildebrandt’s figuren afstraalt, vinden we niet terug bij de mannen die, soms in een verregaande staat van bekleding, de liefde bedrijven op Perzische aquarellen en ingekleurde Chinese platen. Ondanks het expliciete karakter van deze voorstellingen maken ze daarom een vrij matte indruk; maar ze bewijzen eens te meer dat homoseksualiteit geen exclusief Westerse aangelegenheid is, ondanks beweringen door Iraanse ayatollahs van het tegendeel.
 
Een incident dat te Parijs veel opzien baarde, lag ten grondslag aan een boekje van de karikaturist Georges Gorsat (1863-1934), beter bekend onder de naam “Sem.” Mikpunt van zijn satire was Don Luis, een Spaanse prins die zijn warme gevoelens voor zijn Portugese privé-secretaris afficheerde en met hem op een avond in oktober 1924 twee hoerenjongens oppikte met wie ze zich naar een louche hotel begaven. Daar aangekomen probeerden de knapen zich meester te maken van de juwelen en de beurs van hun klanten; Don Luis opende het raam en schreeuwde om hulp. Politie-agenten rekenden het viertal in en de prins en zijn kompaan werden als ongewenste vreemdelingen de grens over gezet. Sem’s tekeningen getuigen niet van sympathie voor de buitenlanders, eerder van leedvermaak; maar hij verstond zijn vak.
 
Het manuscript van een zekere H. Jussey getiteld L’Onanisme dateert van omstreeks 1920 en kan door belangstellenden worden gekocht - als het nog geen koper heeft gevonden, tenminste. Aan de strikt wetenschappelijke intenties van de auteur mag, dunkt me, worden getwijfeld; het lijkt er meer op dat we hier met een grap hebben te maken. De opmerking bijvoorbeeld dat men in het oude Rome een probaat middel had gevonden om patriciërszonen te behoeden voor de risico’s van masturbatie door ze naar bed te sturen met een jonge slaaf die ze mochten neuken, heeft meer weg van een wensdroom dan van serieus historisch onderzoek.

Dat er niets nieuws onder de zon is, bewijzen ten slotte de clandestiene pornografische foto’s waarvan Nicole Canet ons een ruim aanbod voorschotelt. Ongetwijfeld is de afwezigheid van fatsoenlijke erecties op het merendeel dezer onfatsoenlijke plaatjes het gevolg van de minutenlange belichtingstijd. In ieder geval verschilde het homoseksuele repertoire anno 1895 niet van het huidige. Daarom zal de lezer het boek van mevrouw Canet doorbladeren met een gevoel van herkenning en van sterke verbondenheid met vroegere generaties die gedwongen waren zich zozeer op de vlakte te houden.
 
Het is overigens aan de aandacht van de uitgeefster ontsnapt dat de illustratie uit een herdruk uit 1825 van Les Amours du chevalier de Faublas, die ook nog eens op de schutbladen is geplaatst, niets met homoseks te maken heeft. Wie deze galante roman van Louvet de Couvray kent, weet dat hierin geen enkele “sodemieter” figureert. Het plaatje in kwestie toont een vrijage van de held met een als man verklede vriendin. Maar een kniesoor die daarop let! Liefhebbers van homo-erotische kunst kunnen hun hart ophalen aan dit fraaie boek dat, voorzien van een uitgebreide bibliografie, op hun koffietafel niet zou mogen ontbreken.



Nicole Canet, Plaisirs & Débauches au masculin 1780–1940: Dessins et gravures;
Documents et photographies. Paris: Éditions Nicole Canet – Galerie Au Bonheur du Jour,
2014, 336 blz., geb., ISBN 9782953235180, € 79,00, www.aubonheurdujour.net.



 









Rubrieken:


















Meer uit Historie & Politiek
Meer uit nummer 290
Meer van Caspar Wintermans





Black Body


Fetish wear for men

meer info |visit


A. van Ostade Bed & Breakfast


Rooms with all the comfort you may need.

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2017 Gay News ®, GIP/ St. G Media