Back to Top
Donderdag 23 Nov
86024 users - nu online: 1253 people
86024 users - nu online: 1253 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
Verleden, heden en toekomst van seksuele diversiteit


door Hans Hafkamp in Theater, Kunst & Expo , 02 oktober 2015


Op de expositie Homosexualität_en presenteren het Schwules Museum en het Deutsches Historisches Museum, beide in Berlijn, voor de eerste maal een uitgebreide overzichtstentoonstelling over de geschiedenis, politiek en cultuur van homoseksualiteit. De expositie thematiseert de maatschappelijke behandeling van homoseksualiteit in het licht van maatschappelijke, juridische en wetenschappelijke onderdrukking.

De tentoonstelling volgt het geleidelijke emancipatieproces vanaf het einde van de achttiende eeuw tot op heden en is gezamenlijk gefinancierd door de Kulturstiftung des Bundes en de Kulturstiftung der Länder. Homosexualität_en worden bezocht in zowel het Deutsches Historisches Museum als het Schwules Museum tot en met 1 december 2015. Gezien het voortdurende, wereldwijde debat over gelijke rechten voor homo’s zien beide instellingen deze tentoonstelling als een daad die een maatschappelijk en politiek actueel onderwerp middenin de maatschappij positioneert.

Het tentoonstellingsdeel in het Deutsches Historisches Museum is geconcentreerd op historische ontwikkelingen in de maatschappij, politiek, kunst, wetgeving en wetenschap sinds de “ontdekking” van homoseksualiteit in het midden van de negentiende eeuw. Door middel van een keuze uit artistieke stellingnamen onderzoekt het expositiedeel in het Schwules Museum het heden en werpt vragen op in zake de toekomst van geslachtscodes en seksualiteiten.

Tot op heden zijn de geschiedenis en cultuur van homoseksuele mensen veroordeeld tot een schaduwbestaan in het algemene geheugen. Homosexualität_en presenteert een overvloed aan materiaal in een indrukwekkende verscheidenheid aan informatiedragers, die tezamen een breed publiek inzicht kunnen bieden in een veelzijdige en rijk geschakeerde geschiedenis. De expositie onderkent het cultureel-historische wapenfeit van de homoseksuele emancipatie, die heeft gezorgd voor een verandering van het maatschappelijke begrip van seksuele identiteit. De culturen en levensinstellingen van homo’s, lesbo’s, biseksuelen en transgenders hebben het bewustzijn gescherpt over de beperkingen van traditionele seksecodes en bovendien erkenning gevorderd voor de diversiteit van alternatieve levensmodellen. Homosexualität_en stelt zich ook teweer tegen de veelvoorkomende opvatting dat “homoseksuelen” kunnen worden gelijkgesteld met homomannen door een nadruk te leggen op de vitale rol die lesbische activisten bij veel van deze ontwikkelingen hebben gespeeld.

‘Genezen’ seksuele ‘afwijkingen’

De expositie traceert de geschiedenis van homoseksualiteit(en) in tien hoofdstukken en sluit met het heden af. De tentoonstelling laat zien hoe gelijkgeslachtelijke seksualiteit en afwijkende sekse-identiteiten zijn gecriminaliseerd door wetgeving, tot ziektebeeld getransformeerd in de geneeskunde en buitengesloten uit de maatschappij. Tot de geëxposeerde stukken behoren onder andere een exemplaar van de eerste seculiere strafwetgeving voor het gehele Duitse rechtsgebied, de Constitutio Criminalis Carolina uit het midden van de zestiende eeuw, die, teruggrijpend op religieuze tradities, “tegennatuurlijke” seksuele handelingen tussen mannen zowel als tussen vrouwen strafbaar stelt met “dood door het vuur.”

Een handgeschreven brief van de auteur Karl Maria Kertbeny behoort ook tot de getoonde artefacten. In die brief worden voor de allereerste keer de termen homoseksueel en heteroseksueel gebruikt. Vanaf het moment dat de wetenschap zich met seksualiteit ging bezighouden werd homoseksualiteit bestempeld als een afwijking van het “normale.” De tentoonstelling laat daarom de pogingen zien, die in de geneeskunde en de psychologie werden ondernomen om seksuele en sekse-“afwijkingen” te diagnosticeren en te “genezen.” Als tegenwicht representeren modellen door wetenschappers zoals Karl Heinrich Ulrichs, Magnus Hirschfeld en Judith Butler pogingen uit verleden en heden begrip te creëren voor seksuele en gender diversiteit.

Nazi-excessen

Eén van de meest gruwelijke episodes in de Duitse holebi-geschiedenis is de homo-vervolging tijdens de nationaal-socialistische heerschappij. Die vormt momenteel het onderwerp van een tentoonstelling in het Museum of Jewish Heritage te New York. Tussen 1933 en 1945 propageerde het nazi-regime een raciale gezondheidspolitiek die beoogde alle bronnen van biologisch verderf te vernietigen, die tot ontaarding van het heersende “Arische” ras zouden kunnen leiden. Onder de groepen die als gevaar voor de nationale gezondheid werden vervolgd bevonden zich ook Duitsland’s homoseksuele mannen. De nazi’s geloofden dat homo’s de dragers waren van een “degeneratie,” die de maatschappij verzwakten en de bevolkingsgroei hinderden. Tienduizenden Duitse mannen werden gearresteerd en in gevangenissen en concentratiekampen opgesloten in een poging hen tot maatschappelijke conformiteit te terroriseren.

De tentoonstelling in New York neemt de inspanningen van het nazi-regime onder de loep homoseksualiteit met wortel en tak uit te roeien. Deze poging van het nazi-geboefte had duizenden doden tot gevolg en ruïneerde de levens van talloze anderen. Deze expositie is tot 2 oktober te bezichtigen in het Museum of Jewish Heritage, Edmond J. Safra Plaza, 36 Battery Place, New York, NY 10280. Zie www.mjhnyc.org voor meer informatie.    

Homobeweging

Op de tentoonstelling in Berlijn is een belangrijk gedeelte gewijd aan de homo- en lesbische beweging, in het bijzonder in de periode na de juridische legalisering van homoseksualiteit, die in Duitsland in de loop van de jaren zestig plaatsvond. Deze sectie toont een overvloed aan items, waaronder flyers, materiaal uit en voor de pers, affiches, foto’s, video’s en objecten – zoals een bewaard gebleven originele voorlichtingsbrochure uit 1901 van de allereerste beweging voor homorechten, het Wissenschaftlich humanitäres Komitee (WhK). Andere geëxposeerde stukken zijn onder andere het scenario van Coming Out (1989), de eerste en meteen laatste officieel toegelaten film over homoseksualiteit die in Oost-Duitsland werd gedraaid, en gefilmde beelden van de “Mösenmobil” op de Christopher Street Day van 1998 te Berlijn.

Hedendaagse debatten en kunstenaars

Als sluitstuk tracht Homosexualität_en hedendaagse discussies te introduceren en vragen op te werpen in zake de toekomst van geslachtscodes en seksualiteiten. Dit gedeelte toont hoe nieuwe coalities van trans, inter en queer-feministische protagonisten op dit moment de maatschappelijke erkenning pogen te stimuleren van seksuele en sekse-diversiteit.

Naast de historische ontwikkelingen laat de tentoonstelling ook een breed scala zien van subjectieve ervaringen: Een hoofdstuk is gewijd aan erg persoonlijke verhalen over “uit de kast” komen. Een ander haalt de uitwisseling van het persoonlijke naar het politieke naar voren, waarbij kleding-, stijl- en gedragscodes worden tentoongesteld, die in de loop van de tijd zijn getransformeerd van “geheime” tekens die werden gebruikt om zichzelf tegenover gelijkgezinden te identificeren tot offensieve, tactische, publieke manifestaties.

Een selectie van werken door hedendaagse internationale kunstenaars becommentarieert op velerlei manieren de thema’s die op de expositie worden belicht. Vertegenwoordigde kunstenaars zijn, onder anderen, Monica Bonvicini, Louise Bourgeois, Heather Cassils, Michael Elmgreen & Ingar Dragset, Nicole Eisenman, Katarzyna Kozyra, Tamara de Lempicka, Lee Lozano, Jeanne Mammen, Zanele Muholi, Henrik Olesen, Sturtevant, Sam Taylor-Johnson en Andy Warhol.

Het merendeel van de geëxposeerde stukken is door particuliere initiatieven bijeengebracht. Deze privé-collecties werden vervolgens ondergebracht in archieven zoals het lesbische archief Spinnboden, de feministische archieven FFBIZ en Grauzone, de Frauenmediaturm te Keulen en het Archief van het Schwules Museum, zoals in Nederland veel door particulieren verzameld materiaal een plaats heeft gevonden bij het IHLIA. In dit opzicht roept deze tentoonstelling, die in belangrijke mate is gefinancierd door twee gerenommeerde, algemene instellingen, de fundamentele vraag op hoe het onderwerp van Homosexualität_en op een behoorlijke wijze in musea en archieven vertegenwoordigd en gepresenteerd kan worden. De tentoonstelling is samengesteld door dr. Birgit Bosold, dr. Dorothée Brill en Detlef Weitz, die bij het onderzoek zijn bijgestaan door dr. Sarah Bornhorst, Noemi Molitor en Kristine Schmidt.

Aan het thuisfront

Een buitengewone privé-collectie die niet op een gegeven ogenblik is overgedragen aan een reeds gevestigde (academische) instelling, is die van Charles Leslie en Fritz Lohman. Dit homostel uit New York begon in 1969 met het verzamelen en vooral ook tonen van kunst in hun appartement in SoHo om daarmee homo-kunstenaars een expositiemogelijkheid te bieden. Tijdens de jaren tachtig realiseerden ze zich - door de opkomst van aids en de dood van zo vele kunstenaars en verzamelaars - dat veel belangrijke kunstwerken werden vernietigd door families die, omdat ze niet wisten wat ze met dit soort kunst moesten aanvangen of omdat ze de seksuele voorkeur van hun geliefden niet wilden erkennen, verbazingwekkende kunstcollecties bij het afval deponeerden.

Charles en Fritz realiseerden zich dat deze werken geconserveerd moesten worden. Deze noodzaak van een veilige haven voor kunst die vaak wordt buitengesloten of waarop wordt neergekeken zette hen in 1987 aan tot de oprichting van de Leslie/Lohman Gay Art Foundation, Inc., een stichting zonder winstoogmerk. Vanaf dat moment is deze organisatie getransformeerd van een kleine “underground” galerie tot het huidige, ruime Leslie-Lohman Museum of Gay and Lesbian Art. Dit museum presenteert momenteel de tentoonstelling On the Domestic Front: Scenes of Everyday Queer Life.

In de eenentwintigste eeuw is het streven van holebi-politiek verplaatst van het opkomen voor het recht anders en erotisch te zijn naar het vorderen van het recht te doen en te mogen wat alle anderen doen en mogen. Het afgelopen decennium heeft een ongekend snelle ontwikkeling gezien van fenomenen als het gelijkgeslachtelijke huwelijk, het opvoeden van kinderen, en een toename van de juridische en maatschappelijke acceptatie van huiselijkheid. “Thuisfront” is een militaire metafoor die het belang onderstreept van de voortgang van het dagelijks leven, zelfs in tijden van oorlog, zoals soldaten zich in de oorlog aan het “strijdfront” bevinden.

Het leven van een homobestaan is in Amerika lange tijd een actief strijdfront geweest in de  voortdurende culturele oorlogen. Nu is de holebi-strijd verschoven van het recht anders te zijn naar het recht “normaal” en onopvallend te zijn. Queer genre-beeldtaal is een wapen in de strijd om wat de radicaliteit van het gewone genoemd kan worden veilig te stellen.

Net als iedereen?

De expositie omvat zo’n zeventig werken die voor het merendeel uit de collectie van het Leslie-Lohman Museum stammen en beantwoordt de stokoude vraag: “Wat doen homo’s als ze geen seks hebben?” De kunstwerken variëren aanzienlijk in onderwerkskeuze, medium en stijl, beslaan de periode van de vroege twintigste eeuw tot heden, en bieden een tot nadenken stemmend panorama van homolevens in de Verenigde Staten dat - tot nu toe - is veronachtzaamd door musea, galerieën en historici.

On the Domestic Front beoogt een bijdrage te leveren aan een langlopend maatschappelijk-politiek debat binnen de homowereld: zijn we, afgezien van onze seksualiteit, “net als iedereen,” of hebben we, in tegendeel, juist een duidelijk afwijkende gevoeligheid of stijl (of vele daarvan)? Huiselijk maken is een alledaagse maatschappelijke daad, een manier om een zelfgevoel en het gevoel erbij te horen te verwerkelijken en uit te drukken. Het huiselijk leven kan, in de praktijk, vaak een bron van pijn zijn, maar toch belooft de idee van thuis altijd meer - liefde, vriendschap, comfort, plezier, en de mogelijkheid die allemaal nieuw uit te denken. De tentoonstelling is onderverdeeld in vier thematische afdelingen: huis, werk, spel en fantasie.

Thuis en op pad

“Home” presenteert huiselijke interieurs en het leven van alledag: individuele personen, koppels en families in woonkamers, slaapkamers en badkamers; maar ook in “huizen buitenshuis,” zoals hotels, motels, campers en ziekenhuizen. Een groep werken van Saul Bolasni, (decor- en kledingontwerper, illustrator en schilder) legt de naoorlogse, comfortabele levensstijl van homomannen vast, waaraan veel stadsbewoners zijn gewend. Veel geëxposeerde werken getuigen van de aanzienlijke invloed van Paul Cadmus en Jared French, in het bijzonder wat betreft intieme huiselijke scènes.

Fayette Hauser’s foto’s van de Cockettes, de baanbrekende, in 1969 opgerichte performance-groep uit San Francisco, helpen een gemeenschappelijk huishouden te illustreren, waarin de bewoners hun eigen kleding vervaardigden door gebruik te maken van vondsten uit tweedehandswinkels, waarmee ze uiteindelijk een ruige, glitterige vorm ontwikkelden van “hippie-travestie.”

“Work” is geconcentreerd op de feministische doelen van het afbreken van traditionele seksestereotypen en het bevorderen van toegang tot werkgelegenheid en onafhankelijkheid, terwijl “Play” sociale en recreatieve activiteiten en ruimtes belicht, van sportscholen en zwembaden tot vakantiewoningen, bars, clubs en theaters. In deze sectie legt een foto door Del LaGrace Volcano, Sunset Strip Soho, Anastasia and Allegra, London, speels een avondje uit vast van een koppel in een Londense stripclub.

“Fantasy” toont maatschappelijke scènes die eerder in de geest worden gewenst dan geobserveerd in het lichaam. Een fraaie illustratie hiervan is de foto Refinement and Elegance van de hedendaagse kunstenaar Caleb Cole, met de portrettering van Cole die zich het imago heeft aangemeten van wat ooit een “pis-elegante nicht” werd genoemd, met een passie voor verzamelen en decoreren.

Anders of gewoon hetzelfde?

Hoewel de geëxposeerde kunstwerken aspecten belichten van holebi-levens die “net als die van alle anderen” zijn, zweven er drie langdurige discussies overheen: Voeren we deze activiteiten uit met een duidelijk herkenbare holebi-stijl of -stijlen? Geven we ze artistiek op een onderscheidende manier weer? En: kijken we anders naar zulke afbeeldingen? Want laten we wel wezen, we creëren huiselijkheid, en illustreren die, vanuit een leven met ervaringen en emoties die onmiskenbaar afwijkend zijn van die van hetero’s, en holebi-beschouwers bekijken elke narratieve scène door de meervoudige lenzen van identiteit en geschiedenis. De variatie aan werken op de tentoonstelling demonstreert zowel het unieke als het universele van het alledaagse homoleven. De expositie vormt bovendien een unieke gelegenheid werken uit de collectie van het museum (en enkele strategische bruiklenen) te zien die, in sommige gevallen, nooit eerder zijn tentoongesteld.

On the Domestic Front: Scenes from Everyday Queer Life duurt tot en met 25 oktober 2015. Er is een tentoonstellingscatalogus beschikbaar met afbeeldingen van geëxposeerde werken en thematische essays door Stephen Vider, Cookie Woolner en de samensteller van de tentoonstelling James Saslow, een professor in kunstgeschiedenis, theater- en Renaissance-studies aan Queens College en aan het Graduate Center of The City University of New York. Saslow promoveerde op de eerste dissertatie over homoseksualiteit in de kunst; door de handelseditie in 1986 hielp Ganymede in the Renaissance de kunstgeschiedenis open te breken voor onderzoek naar homoseksualiteit en gender in de vroegmoderne periode.



Referenties & meer informatie:
* Schwules Museum, Lützowstraße 73, 10785 Berlijn, www.schwulesmuseum.de
* Deutsches Historisches Museum, Unter den Linden 2, 10117 Berlijn, www.dhm.de
* Leslie-Lohman Museum of Gay and Lesbian Art, 26 Wooster Street, New York, NY 10013, www.leslielohman.org



 









Rubrieken:


















Meer uit Theater, Kunst & Expo
Meer uit nummer 289
Meer van Hans Hafkamp





Boysclub 21


Oldest boysclub

meer info |visit


People


Amsterdams no. 1 gay escortservice

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2017 Gay News ®, GIP/ St. G Media