Back to Top
Woensdag 18 Oct
86002 users - nu online: 1338 people
86002 users - nu online: 1338 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
De prins op het witte doek deel 6: Uit de kast op de buis

door Caspar Wintermans in Films & boeken , 09 augustus 2015


De opkomst van de pornofilm hing nauw samen met die van de televisie. Rond 1945 werden in de Verenigde Staten wekelijks zo’n achtenzeventig miljoen filmkaartjes verkocht; een kwart eeuw later was dat aantal door de concurrentie van het nieuwe medium gekelderd tot zestien miljoen. Bioscoopexploitanten vroegen zich af hoe ze het tij konden keren en begrepen dat ze daartoe hun klanten iets moesten aanbieden wat ze thuis op de buis niet te zien kregen: seks.

Homo-porno vormde een fractie van wat er in deze branche werd geproduceerd; films als Boys in the Sand werden natuurlijk niet of nauwelijks door hetero’s bekeken en zouden sowieso weinig hebben bijgedragen aan het bijstellen, in positieve zin, van het beeld dat de gemiddelde Amerikaan had van homoseksuelen. Die educatieve taak was weggelegd voor de televisie.

Het is de grote verdienste van het echtpaar Richard en Esther Shapiro dat ze in de door hen gecreëerde soap-serie Dynasty een hoofdrol toebedeelden aan een charmante jongeman die op mannen valt. Geen enkele omroep had dat ooit aangedurfd, en Aaron Spelling, die de serie voor ABC produceerde, werd door menigeen gewaarschuwd dat de kijkers massaal zouden afhaken. Maar het tegendeel bleek.


‘Steven is gay’
 
Dynasty ging in 1981 van start, een poging Dallas naar de kroon te steken. In negen seizoenen - tweehonderdtwintig afleveringen! - werd het wel en wee verhaald van de in Denver woonachtige familie van Blake Carrington (John Forsythe), een oliebaron wiens huwelijk met zijn breedgeschouderde secretaresse Krystle Grant Jennings (Linda Evans) kwaad bloed zet bij zijn voormalige echtgenote, Alexis Morell (Joan Collins), die in enkele vermaard geworden scènes met de blonde seksbom vechtend en scheldend over de vloer rolt. Blake heeft ook een conflict met zijn zoon Steven (aanvankelijk gespeeld door Al Corley), die zijn bedenkingen heeft over de wijze waarop Blake zijn imperium bestiert, terwijl Blake niet kan aanvaarden dat Steven “van de verkeerde kant” is.

Diens vriend Ted Dinard wil hij dan ook woedend de deur wijzen als hij hem in Steven’s slaapkamer aantreft, juist op het moment dat de twee voorgoed afscheid van elkaar nemen. Er ontstaat een handgemeen tussen Blake en Ted, waarbij laatstgenoemde met zijn hoofd tegen de schoorsteenmantel slaat en sterft. Blake wordt tot een voorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld; nadien komt het tot een pijnlijke confrontatie, in het bijzijn van de hele familie inclusief majordomus, tussen vader en zoon.

Steven: “Mijn liefde voor Ted was fatsoenlijk en verdiende respect. Maar dat kon jij niet accepteren. Nee, jij moest me zo nodig omvormen om te beantwoorden aan jouw beeld van een Carrington.”
Blake: “Ik wilde dat je een man zou zijn.”
Steven: “Ik ben een man! Alleen niet van jouw soort. Weet je, ik realiseer me nu eindelijk dat ik heb geprobeerd mijn leven als een leugen te leiden, om jou te plezieren. Dat is voorbij. Van nu af aan ga ik leven op mijn manier. Ik ben een homoseksueel, pa. Ik ben gay. En ik wil dat je dat onder ogen ziet. En dat je het zegt. Zeg het! ‘Steven is gay.’”

Er valt een lange stilte. Steven’s zus Fallon (Pamela Sue Martin) verbreekt die ten slotte en zegt: “Steven is gay.” De achtergrondmuziek laat er geen twijfel over bestaan naar wie de sympathie uitgaat: naar de idealistische, geletterde jongen, niet naar de pragmatische, op winstcijfers gefixeerde vader. En de adhesie-betuigingen bleven niet uit. In de documentaire Dynasty Reunion: Catfights and Caviar uit 2006 vertelt Al Corley dat hij destijds werd bedolven onder de brieven van homo’s die hem schreven dat ze nu eindelijk met hun ouders open kaart durfden te spelen over hun geaardheid en dat ze daarbij konden verwijzen naar het personage van Steven Carrington - dat Dynasty aan hen en hun familie een referentiekader bood waaraan grote behoefte bestond. De hierboven besproken scène was in Amerika te zien op 28 april 1982. Het Franse publiek kreeg een gekuiste, om niet te zeggen verminkte versie voorgeschoteld. De woorden: “Ik ben een homoseksueel, ik ben gay” werden door de afdeling synchronisatie vervangen door: “Ik ben ziek, ik ben heel erg ziek.”
 
Al Corley besloot de serie te verlaten en werd in het derde deel opgevolgd door Jack Coleman. Dat Steven ondanks zijn goede voornemens inmiddels gehuwd was met de intrigante Sammy Joe Dean (Heather Locklear) en bij haar een heus kind had verwekt, stelde veel homo’s teleur; maar de scenaristen probeerden niet het personage te transformeren tot een hetero; ze toonden slechts aan hoe moeilijk het is voor homo’s, zelfs als ze uit de kast zijn gekomen, hun draai te vinden in een maatschappij die van haar afkeuring van een “afwijkende” levensstijl voortdurend blijk geeft. Steven’s pogingen zich te conformeren, mislukten volkomen; hij bleef wie hij was. Inmiddels hertrouwd met de labiele Claudia Blaisdel (Pamela Belwood), viel hij in het vierde seizoen als een blok voor Luke Fuller.
Geen homo-maniertjes voor Luke
 
En talloze kijkers met hem! Hoeveel middelbare scholieren en studenten over de hele wereld werden zich door deze PR-medewerker van Alexis niet bewust of sterker bewust van hun onuitgesproken verlangens? Ik spreek uit eigen ervaring; ik zat in de zesde klas van het atheneum toen deze kortgeknipte, gladgeschoren, in colbert gestoken droomprins zijn opwachting maakte in Dynasty, en bewonderde hem heimelijk en mateloos. De vijfentwintig-jarige William Campbell was door Aaron Spelling voor de rol geselecteerd. Een vraaggesprek met hem dat op 12 december 1984 in The Ottowa Citizen verscheen, is de moeite van het citeren waard.
 
De interviewer omschrijft de acteur als een stoere rugby-speler die één meter vijfennegentig meet en honderdtien kilo weegt. Hij woont samen met Virginia Madsen. Een filmster. Een vrouw.
 
“Ik speel Luke behoorlijk heteroseksueel,” aldus Campbell. “En ik maakte me geen zorgen over wat het spelen van een homo kon betekenen voor mijn carrière. Het komt niet bij me op dat iemand die rol zou kunnen associëren met de acteur. Als mensen die link leggen, zijn ze geen vrienden van me. Het is hun probleem, niet het mijne. Tot nu toe heb ik niet gemerkt dat het mensen opvalt dat ik een homoseksueel speel. Homo’s benaderen me nu niet vaker dan vroeger. Ik kan het me niet veroorloven een rol te weigeren als ik moeite mocht hebben met het personage; ik kan het me niet permitteren het geld mis te lopen. Ik heb mezelf niet uitgesloofd om me homo-maniertjes aan te meten voor Luke. Mijn stem gaat soms automatisch behoorlijk in de hoogte. Ik raak mensen vaak aan en gesticuleer met mijn handen als ik spreek. Misschien vinden sommigen dat verwijfd, maar dat kan me niet schelen en heeft me nooit kunnen schelen.”

“Binnenkort,” aldus de journalist, “zal van Campbell worden verwacht dat hij in een scène intieme seksuele gevoelens toont voor een andere man.” Hij geeft toe dat dit niet eenvoudig zal zijn. “Ik heb niets waaraan ik dat kan relateren,” zegt hij. “Het is mij volkomen vreemd. Maar het is werk en ik zal over die man moeten denken als over een vrouw om wie ik geef. Mijn vriendin Virginia is voor een periode van dertien weken vertrokken naar Joegoslavië [om mee te spelen in een film]. Ik zal aan die lange scheiding denken en dat zou me moeten helpen om op een geloofwaardige wijze verdrietig over te komen.”


Certificaat van heteroseksualiteit
 
Virginia was Campbell’s toekomstige ex. De acteur (nog steeds een verstokt vrijgezel, trouwens) had overduidelijk de behoefte zichzelf een certificaat van praktiserend heteroseksueel te verlenen. Niettemin: binnen de beperkingen die hem door de melodramatische scripts werden geboden, leverde hij een knappe prestatie. Zijn rol in Dynasty markeerde zijn doorbraak.
 
Steven worstelt dus met zijn seksualiteit; Luke heeft zichzelf volledig geaccepteerd. Hij was ooit getrouwd geweest, maar zal een dergelijke fout niet nog eens maken. Steven, werkzaam in het bedrijf van Alexis (dat met dat van Blake concurreert), wordt door zijn nieuwe ondergeschikte met zijn neus gedrukt op het feit dat zijn huwelijk met Claudia een verloochening vormt van zijn oriëntatie. Claudia zelf is niet ingenomen met haar rivaal. Ze komt steeds het kantoor van haar man binnengelopen als deze zich met Luke in een “compromitterende” situatie bevindt, bijvoorbeeld als de hulpvaardige Luke de stropdas van Steven recht trekt, of als Steven net zijn hand op Luke’s schouder gelegd heeft. “Ooit zal ik leren op de deur te kloppen!” snauwt ze, maar wat dat betreft is ze al even onverbeterlijk als Steven’s homofobe broer Adam (Gordon Thomson).

De geroutineerde kijker van Dynasty weet dat een deur op de achtergrond altijd wordt geopend en wel door iemand die door de personen in de kamer in kwestie op dat moment gemist kan worden als kiespijn. Dat zijn de clichés van de soap opera; interessanter is dat Luke wordt geportretteerd als een goedhartige, evenwichtige man die wijze woorden spreekt welke homoseksuele personages op televisie tot dusverre zelden in de mond werden gelegd. In reactie op een opmerking van Steven dat hij (Steven) terugdeinst voor een relatie met Luke omdat zoiets niet “normaal” wordt bevonden, zegt hij: “Het is ‘normaal’ om van iemand te houden, Steven, om te delen en te geven, om samen te groeien. Niet iedereen is in staat om lief te hebben. Ik denk soms dat het een echte gave is. En als dat zo is, wat maakt het dan uit van wie je houdt? Als je maar van iemand houdt.” Heen en weer geslingerd tussen de steeds chagrijniger wordende Claudia en zijn mooie collega neemt Steven uiteindelijk een kloek besluit, nadat Adam (die een oogje heeft laten vallen op Claudia) hem voor de zoveelste keer heeft beledigd: hij belt ’s avonds laat aan bij Luke, die niet weinig verbaasd is hem te zien.

Luke: “Steven!... Wat wil je?”
Steven: “Ik moet met je praten, Luke.”
Luke: “Luister - ik ben niet degene die jou kan helpen de problemen met je vrouw op te lossen.”
Steven: “Dat vraag ik je ook helemaal niet. Ik heb nagedacht over ons en... ik weet wat ik wil... waar ik wil zijn... en met wie.”

De mannen kijken elkaar veelbetekenend aan. Dan stapt Steven het appartement binnen, en sluit Luke de voordeur. Wat zich vervolgens afspeelt tussen de twee krijgen we niet te zien, maar de suggestie is overduidelijk: de jongens gaan met elkaar naar bed. En als Steven in een latere aflevering aankondigt dat hij bij zijn vriend zal intrekken, zegt hij: “Misschien zal de wereld het afkeuren, maar de wereld kan me geen zier schelen. Ik ben alleen in ons geïnteresseerd.” Dit goede nieuws vraagt om een lichamelijk vreugdeblijk. Een zoen zat er destijds nog niet in. Luke omhelst Steven en klopt hem ontroerd op de rug.


Voortschrijdend inzicht

In Dynasty werd heel wat gekust, en in het laatste seizoen werd de erotiek - wellicht als gevolg van de dalende kijkcijfers - een stuk explicieter; maar Steven is het nooit vergund geweest zijn vrienden te zoenen. In het gezelschap van zijn echtgenotes mocht hij zijn blote bast tonen; niet in dat van zijn onfortuinlijke minnaars. Onfortuinlijk, ja zeker. Ted Dinard werd per ongeluk door Blake gedood, zoals we zagen; Luke wordt met kogels doorzeefd tijdens een staatsgreep in een Europees mini-staatje waar Alexis’ dochter Amanda gaat trouwen met de kroonprins. Het seizoen eindigde met een fotogeniek gegroepeerde hoop lichamen. In de eerste episode van het nieuwe seizoen bleek dat slechts twee bruiloftsgasten het leven hadden gelaten, en Luke was dus een van de pechvogels.

Hij kreeg nog de gelegenheid om afscheid te nemen van Steven, die hem met zijn jacquetjasje toedekt, een scène die misschien verwijst naar hetzelfde tedere gebaar dat James Dean in 1955 in Rebel Without a Cause maakte om een door Sal Mineo gespeelde homoseksuele vriend tegen de kou te beschermen.

Blake is getuige van het tafereel. Het grijpt hem aan en hij erkent dat zijn afkeuring van Steven’s homoseksualiteit een ernstige vergissing was. “Ik dacht,” zegt hij, “dat je gelukkiger zou zijn als je leefde volgens mijn maatstaven. Ik had het mis. Ik kan nu begrijpen dat jouw eigen maatstaven voor jou net zo goed werken als de mijne voor mij.” Blake Carrington, de dominante multi-miljonair, geeft blijk van voortschrijdend inzicht.


Huwelijksgeluk
 
Maar waarom werd Luke Fuller uit de serie geschreven? Durfden de producenten het in 1985 nog niet aan twee mannen te laten samenwonen, met het zoontje van een hunner nog wel? Of was het de beslissing van William Campbell, die, ondanks zijn uitspraken in het eerder geciteerde vraaggesprek, toch vreesde dat zijn loopbaan gevaar zou lopen als hij door het publiek als “die homo uit Dynasty” werd gezien? Beide antwoorden zijn mogelijk (Campbell heeft nadien in de tv-serie Tales of the City nog een homoseksueel gespeeld en ging toen compleet uit de kleren). Hoe dan ook, Dynasty had een precedent geschapen.

Dertig jaar later vormen homoseksuele personages in soaps geen uitzondering meer, en met de recente openstelling, in verlichte contreien, van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht zijn er in sommige series al mannen met elkander getrouwd. In april 2014 bijvoorbeeld gaven Sonny Kiriakis (Freddy Smith) en Will Norton (Guy Wilson) elkaar het jawoord in Days of Our Lives, een NBC-feuilleton dat in 1965 van start ging. Het koppel is in Amerika razend populair, en de ceremonie, die je op Youtube kunt bekijken, illustreert hoe de homoseksueel zich op het beeldscherm heeft ontwikkeld van pathologische viespeuk tot gewaardeerd feestvarken. In de fraai gespeelde scène worden door de genodigden tranen van vreugdevolle ontroering weggepinkt. En dat mag best. In een wereld die zo onvolmaakt blijft, is er behoefte aan feel good movies. Wie had een eeuw geleden ooit durven dromen dat twee jongens elkaar een ring om de daartoe bestemde vinger mogen schuiven en elkaar ten overstaan van hun familie hou en trouw kunnen beloven?

Will: “Ik heb nooit echt veel over mijn toekomst nagedacht. Het voelde alsof mijn eigen huid een te zware jas was, en zelfs toen ik uit de kast kwam, leek het niet alsof die jas plotseling paste; het leek eerder dat ik eindelijk begreep waarom ik nooit goed in mijn vel zou zitten. Ik was ervan overtuigd dat ik nooit enige vorm van liefde zou vinden, laat staan de liefde die ik met jou heb gevonden. E.M. Forster omschreef liefde ooit als ‘de vereniging van twee onvolmaakte zielen om iets tot stand te brengen wat de volmaaktheid benadert.’ Zo heb ik het ervaren sinds de dag waarop ik jou heb ontmoet. Ik respecteer je, ik bewonder je, ik adoreer je, maar bovenal: ik houd van je.”

En de dame die als trouwambtenaar fungeert, sluit af met de wens: “Moge de liefde die jullie delen de band zijn die jullie alle dagen van jullie leven kracht, troost en vreugde geeft.” Amen!


Voortdurende intolerantie

Days of Our Lives zal door menigeen als “volkscultuur” worden bestempeld, als platte verstrooiing. Maar er gaat ontegenzeggelijk een opvoedkundige, ja, een beschavende werking van uit. Sonny en Will kussen elkaar dat de vonken eraf vliegen, op de sofa, op de dansvloer, in bed en onder de douche (compilaties van deze scènes zijn eveneens op Youtube te vinden), en als kijkers met een irrationele angst voor homo’s dat vaak genoeg zien, leren ze die angst misschien nog eens af. Ook in ons zo tolerante dan wel schijn-tolerante vaderland valt er dienaangaande nog heel wat te doen, zoals Sipke Jan Bousema constateerde toen hij onlangs in het kader van zijn documentaire Strijders voor de liefde met enkele middelbare scholieren in Veenendaal sprak over homoseksualiteit.
 
“Als wij homo’s kijken, vinden wij dat vies,” zei een van de geïnterviewde leerplichtigen. “Als mannen elkaar kussen, da’s toch vies.”
“Dat vinden wij niet goed,” verklaarde een andere jongen.
“Ik ben homo, ik ben in je buurt,” zei Bousema. Dat leidde tot een uiting van wat vroeger gesundes Volksempfinden genoemd werd: “Gadverdamme!”
Maar het jongmens bleek bereid zijn standpunt toe te lichten, en deed dat op een wijze die zijn leraar Nederlands en zijn godsdienstleraar tot eer strekt: “God heeft ons wel geschapen dat wij kinderen kunnen maken en dat moeten nabestaanden worden en dat kunnen homo’s niet.”
“Stel je voor,” opperde een klasgenoot, “je hebt een vriend en hij is opeens homo?”
“Dan ga ik niet meer met hem om, heel simpel,” luidde het antwoord.
Zo denkt men in de Bible Belt.
Ja, er is nog veel werk aan de winkel.


Deel 7: Conclusie

Als een rode draad door de geschiedenis van “de homoseksuele film” loopt de strijd om acceptatie van een minderheid door een meerderheid die moeite heeft met de “afwijkende hartstochten” van lesbiennes, homo’s en biseksuelen, een strijd die er niet eenvoudiger op werd toen de aids-epidemie de kop opstak en tallozen in hun overtuiging sterkte dat de God Die Liefde is acht à tien procent van Zijn kinderen verafschuwt (“God hates fags”) en Zijn ongenoegen via dit virus demonstreerde. Niettemin is er veel ten goede veranderd. Homo-filmfestivals worden georganiseerd in Manila en Londen, in Tokio en Rio de Janeiro, in Mumbai, Amsterdam, New York, Tel Aviv en Jakarta, om slechts enkele steden te noemen. Steeds meer acteurs en actrices komen uit de kast zonder dat dit nadelige gevolgen heeft voor hun carrière.

In tv-series als Queer as Folk, waarvan een Engelse en een Amerikaanse versie bestaat, figureren homo’s die in hun geaardheid geen aanleiding zien om aan de drank te gaan of zelfmoord te plegen. Het genre van de romantische komedie waarin je kunt lachen om homo’s wegens de situaties waarin ze verzeild raken en niet wegens hun seksuele voorkeur, bloeit. Dit alles wijst op de grote vooruitgang die er geboekt is sinds de première, in 1919, van Anders als die Andern. Maar in het verleden behaalde resultaten bieden geen garanties voor de toekomst.
 
De kaskraker Brokeback Mountain werd in 2006 met drie Oscars bekroond. Een heuglijk feit, omdat een film over twee op elkaar verliefde cowboys kort tevoren niet had kunnen rekenen op een dergelijke erkenning vanwege de Academy of Motion Pictures, Arts and Sciences te Hollywood. In China en de Verenigde Arabische Emiraten mocht de film niet in de bioscoop worden vertoond. Logisch, want atheïstische communisten en fundamentalistische Moslims houden niet van mannen die van mannen houden. De afwijzing door Evangelische Christenen in Amerika die smalend refereerden aan Bareback Mountain en niet schroomden smakeloze grappen te maken over een van de hoofdrolspelers, Heath Ledger, toen deze in 2008 aan medicijnvergiftiging overleed, hoeft evenmin verbazing te wekken.

Het is duidelijk dat homofobie nog lang niet haar biezen gepakt heeft. Ze tiert welig in het “herkerstend Rusland” (zoals het Katholiek Nieuwsblad Poetin’s politiestaat optimistisch omschrijft), waar officiële discriminatie, het mishandelen en in sommige gevallen het doodmartelen van homo’s aan populariteit wint, zonder dat dit de Patriarch van Moskou lijkt te verontrusten. Ook in diverse Afrikaanse landen, waar Amerikaanse ultra-conservatieve kerkgenootschappen dankzij hun kapitaalinjecties de politieke agenda beïnvloeden, pakken zich boven de homo-gemeenschap donkere wolken samen. En de hoop dat het Vaticaan ten aanzien van “sodemieters” meer humane inzichten zou gaan ontwikkelen en uitdragen, is inmiddels vervlogen.

Zolang deze situatie niet wezenlijk verbetert, zullen de meeste films met homoseksuele thematiek die spanningen in meer of mindere mate blijven reflecteren, en mag je een regisseur als Haim Tabakman, die in Eyes Wide Open (2009) een indringend beeld schetst van het isolement waarin een zich van zijn homoseksualiteit bewust wordende orthodoxe Jood in Jeruzalem komt te verkeren, terecht beschouwen als een strijder voor de liefde. Die strijd is langdurig en zwaar, maar liefde overwint alles. Ruim baan voor de Liefde! So let’s make love like tigers until dawn.




Keuze uit de literatuur
- Prof. dr. J.H.J. van der Heuvel, De moraliserende overheid: Een eeuw filmbeleid. Utrecht: Uitgeverij Lemma B.V., 2004
- Raymond Murray, Images in the Dark: An Encyclopedia of Gay and Lesbian Film and Video. Philadelphia: TLA Publications, 1995
- Vito Russo, The Celluloid Closet: Homosexuality in the Movies. New York: Harper & Row, Publishers, 1981
- James Steakley, ‘Anders als die Andern.’ Ein Film und seine Geschichte. Mit einem Beitrag von Matthias M. Weber und Wolfgang Burgmair. Hamburg: Männerschwarm Verlag, 2007
- Thomas Waugh, Hard to Imagine: Gay Male Eroticism in Photography and Film From Their Beginnings to Stonewall. New York: Columbia University Press, 1996

 



 









Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 314, 2017






RoB Amsterdam
Leather, Rubber, Twisted Gear











Meer uit Films & boeken
Meer uit nummer 287
Meer van Caspar Wintermans





AA Boys


First class boys, home and hotelvisits

meer info |visit


Boysclub 21


Oldest boysclub

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2017 Gay News ®, GIP/ St. G Media