Back to Top
Zaterdag 23 Sep
85988 users - nu online: 1406 people
85988 users - nu online: 1406 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
Er was een periode waarin aids betere schrijvers uit mensen maakte

door Mark Doten in Mode & Lifestyle , 07 juni 2015


In zijn recent verschenen Visions and Revisions: Coming of Age in the Age of Aids biedt romanschrijver en criticus Dale Peck een indrukwekkend en ontroerend persoonlijk verslag van het turbulente decennium tussen 1987 en 1996, een periode waarin hij zijn volwassen identiteit aan het ontdekken was, maar ook middenin een epidemie leefde, die het leven eiste van velen die hem zeer na stonden.

Mark Doten in gesprek met schrijver Dale Peck

In zijn recent verschenen Visions and Revisions: Coming of Age in the Age of Aids biedt romanschrijver en criticus Dale Peck een indrukwekkend en ontroerend persoonlijk verslag van het turbulente decennium tussen 1987 en 1996, een periode waarin hij zijn volwassen identiteit aan het ontdekken was, maar ook middenin een epidemie leefde, die het leven eiste van velen die hem zeer na stonden.

Dale Peck debuteerde in 1993 op vijfentwintig-jarige leeftijd met de roman Martin and John, die ook in het Nederlands werd vertaald. In deze roman had hij twee verhalenreeksen tezamen geweven om een meeslepend portret te creëren van een kunstenaar in die jaren. De eerste reeks wordt episodisch verteld door John, die wegvlucht van een vader die hem mishandelt en jongenshoer in New York wordt.

Het is 1982 en op negentien-jarige leeftijd wordt John verliefd op Martin, die al snel ziek wordt door aids. Ze verlaten New York voor Kansas, waar Martin twee jaar later overlijdt. In zijn strijd zijn eigen gezondheid te heroveren, ordent John obsessief zijn bestaan. Hij begint een dagboek bij te houden en vervolgens verhalen te schrijven.

Door deze verhaallijn heen geweven is een tweede reeks verhalen, neergepend door John. Die hebben een verteller in de eerste persoon die John heet; elk verhaal draait om een stel dat Martin en John heet, die steeds, zo blijkt, andere personages zijn. John weet dat hij hiv-positief is, maar door zijn schrijverij leert hij het vooruitzicht te accepteren van een leven dat, hoe kort ook, in ieder geval onder de loep is genomen.

Peck’s jongste boek Visions and Revisions is tegelijkertijd autobiografie en polemisch essay, persoonlijke verkenning en portret van een verontrustende tijd. Het besteedt in het bijzonder nauw aandacht aan de mensen die betrokken waren bij de AIDS Coalition to Unleash Power (ACT UP), een directe-actiegroep, die in het leven was geroepen door schrijver en activist Larry Kramer om te strijden uit naam van mensen met aids. Weinig organisaties hebben het vertoog over aids in Amerika en, uiteindelijk, de wereld, zo zeer veranderd als ACT UP.

Peck’s kritiek op het lakse establishment dat toestond dat aids jarenlang ongecontroleerd kon woekeren is zowel vurig als scherpzinnig, maar wordt getemperd door ontroerende portretten van de kunstenaars, schrijvers, activisten en hiv-positieve mensen met wie Peck oog in oog kwam te staan, soms van verre, met anderen door pijnlijk intieme relaties.

Van het inspirerende begin van ACT UP tot het wijdverspreide sterven van homomannen, Peck’s verslag van het meest gevaarlijke decennium van de aids-epidemie schittert desondanks met het idealisme van een jonge man, die zijn politieke, artistieke en seksuele identiteit ontdekt.




Lelijk en meedogenloos


Mark Doten: Laten we het over het ontstaan hebben. Visions and Revisions is een hybride werkstuk. Autobiografie, literaire kritiek, lyrisch proza en journalistiek - inclusief journalistiek die je in de jaren negentig voor de Village Voice vervaardigde. Wanneer begon je daarover als een boek te denken?

Dale Peck: “Ik heb al lange tijd een boek willen schrijven over vooral die jaren van de aids-crisis, en aids-activisme in het bijzonder. Toen ik aan de vroege stukken werkte, dacht ik echter niet ‘boek.’ Ik had geen opleiding in journalistiek en het is heftig materiaal. Het idee mezelf in een meerjarig onderzoeksproject onder te dompelen leek intimiderend. In plaats daarvan schreef ik dus deze korte stukken over literatuur, over mensen, over momenten.”

“Niemand heeft het grote boek - de definitieve geschiedenis - over die periode geschreven. En ik werd op een dag wakker en realiseerde me dat ik dat boek nooit zou schrijven. Maar ik had al een soort boek, of ik had tenminste het materiaal voor een soort boek. Ik keek maar David France’s documentaire How To Survive a Plague en werd aangedreven naar dat materiaal terug te keren. Ik begon ermee te spelen.”

“Zoals automatisch gebeurt als je werk over een bepaald onderwerp produceert in een relatief beperkte periode, zoals de meeste van de vroege essays, is er een soort eenheid van toon, en ze leken natuurlijk samen te passen. Het was ongeveer anderhalf jaar geleden dat ik ze allemaal te voorschijn haalde en ze samen begon te voegen en te ontleden en te herschrijven en ze in de loop van de volgende zes of acht maanden hierin om te vormen.”

Visions... bericht uitvoerig over de literatuur over aids. Kun je je gedachten over die periode samenvatten voor degenen die er misschien niet bekend mee zijn?

“Er was een bepaald moment in de jaren tachtig dat er in vele vormen een werkelijke reactie was tegen het lankmoedige maximalisme van de jaren zeventig, of dat nu hoog postmodernisme of hoog burgerrealisme was. Er was een aandacht voor het lichaam, voor echte ervaring. Dit betekende niet noodzakelijkerwijs realistische kunstvormen, maar kunst die gegrondvest was in een korrelige werkelijkheid, vaak lelijk en meedogenloos.

En het was één ding als je schreef over heroïne, incest, verkrachting. Aids stond net een stap daarboven. Er was een korte periode - mijn favoriete periode wat literatuur betreft - waarin aids betere schrijvers uit veel mensen maakte, mensen die anders mogelijk nooit iets van groot belang gepubliceerd zouden hebben. Soms omdat ze schreven over aids en soms omdat ze probeerden iets na te laten voor ze stierven. Ik denk dat dit niet werkelijk vol te houden was - en enkele jaren voor 1996, toen de nieuwe medicijnen beschikbaar kwamen, was er al een reactie tegen, tegen de aids-roman, die op dat moment een soort formule was geworden en een beetje kitscherig.

Mensen die over aids schrijven op de manier waarop ze over kanker schrijven, als een soort louterende ervaring. Zoals je kunt vermoeden, ben ik geen grote fan van dat soort dingen. En toen kwamen de nieuwe medicijnen, en de mensen renden gewoon weg. Ze renden weg van aids als onderwerp, en ze renden ook weg van dat hele idee van een literatuur die geworteld was in echte ervaringen en in het lichaam, en je zag die plotselinge terugkeer van die dikke sociaal-realistische romans die erg kunstmatig zijn, of die enigszins ver gezochte postmodernistische romans, of de nieuwe golf van zeer getalenteerde maar erg oppervlakkige filmmakers. Er valt veel technisch gedoe te bewonderen in veel van dat werk, maar ik heb het gevoel dat de werkelijkheid een beetje verdween.”


Oudbakken esthetische vormen

Dus, jouw programma...

“Ik weet dat niemand ter wereld me gelooft als ik dit zeg, maar ik heb geen programma. Het enige waarover ik geprobeerd heb te schrijven in mijn recensies was als zaken een programma worden. Dat is wanneer ze oudbakken worden. Dat was een beetje mijn klacht over wat later kwam. Dat mensen hun toevlucht zochten bij een programma in plaats van iets echts. Sommige echte dingen kwamen er hier en daar doorheen, maar vooral esthetische vormen domineerden. En natuurlijk, het spul waarvan ik hield had ook een onderliggend programma, maar ik denk dat ik, toen ik dat onderging, te jong en te naïef was om dat volledig te begrijpen.”

“Spul waarvan ik hield”: je hebt het over de halve generatie voor je - Dennis Cooper, Kathy Acker, andere schrijvers in die groep?

“Ja, het nieuwe narratieve spul, het realistische spul. Dat had ook een programma, maar ik denk dat het veel minder coherent en kunstmatig is dan die andere programma’s, vooral als je het hebt over mensen die voor de canon schrijven in contrast met mensen die voor de lezers schrijven.”

Ah, je hebt het hier over schrijven voor de canon op de slechte manier.

“Ik denk dat mensen die voor de canon schrijven oudbakken esthetische vormen reproduceren omdat dat soort dingen het erg goed doen in academische kringen. Ze doen het ook goed in populair-kritische kringen; het is erg gemakkelijk erover te praten. Deze mensen schrijven boeken die ze als werken van literatuur beoordeeld willen zien, niet als boeken die ze op grond van hun vorm en inhoud beoordeeld willen zien; het is een subtiel onderscheid. Zij schrijven boeken voor het nageslacht, ze schrijven geen boeken over iets. Ze schrijven standaardprogramma’s.”

Als je terugdenkt aan de essays voor The New Republic, “Hatchet Jobs,” etc., hoe denk je dat je carrière eruit zou hebben gezien als je nooit boekkritieken had gepubliceerd?

“Ik weet niet of die wezenlijk anders zou zijn geweest. De persoon die Hatchet Jobs schreef was dezelfde persoon die Now It’s Time to Say Goodbye (1999) schreef, en Now It’s Time to Say Goodbye was een grote koerswijziging voor me. Ik werd erg jong opgepakt. Ik verkocht mijn eerste boek toen ik drieëntwintig was en het verscheen toen ik vijfentwintig was. En ik was een schatje, om allerlei redenen. Weet je, de grote massa boog zich achterover om te bewijzen dat ze dat homospul kon accepteren, en het aids-spul en dat alles. Ik was een baby, ik was leuk, ik was goed opgeleid. Het hielp dat ik blank en een man was. Ik kon het praatje praten, het loopje lopen, enzovoorts. Het was een erg aantrekkelijk geheel voor mensen, en ik kreeg een enorme stapel geestdriftige recensies, wat ik werkelijk waardeerde, echt waar.

Maar tegelijkertijd zag ik, toen ik er veel van las, mensen niet over het boek praten, ik zag veel mensen over het onderwerp praten, en ik zag veel mensen over mij praten. Mark, je staat op het punt je eerste roman te publiceren, en je tracht dit meester te worden - als je je plotseling realiseert dat je een totaalpakket bent. Mensen zullen besluiten wie Mark Doten is, zowel als persoon als als schrijver, net zoals mensen dat idee hadden wie Dale Peck was en wat Dale Peck was. Ik publiceerde mijn tweede boek, en opnieuw, massa’s en massa’s goede recensies. Oké, enkele slechte, maar voor het grootste deel positieve lof. Maar opnieuw realiseerde ik me dat het een ‘Dale Peck boek’ werd, in plaats van The Law of Enclosures (1996), en Dale Peck was die schoon-geboende, aardige, jonge homojongen met een keurige opleiding, die die emotioneel gevoelige en vormtechnisch complexe kleine boeken schreef.”


Gefantaseerde intimiteit


Maar je hebt wel jezelf als personage in Law of Enclosures opgevoerd...

Ik heb inderdaad mezelf als een zeer ondergeschikt personage in Law of Enclosures opgevoerd, maar mijn ouders zijn daar de werkelijke sterren, en de hele reden waarom ik ze heb ingevoerd was dat recensenten zich achterover bogen om mij te vertellen - om de wereld te vertellen - wie mijn vader was, wie mijn moeder was, wie mijn stiefmoeders waren, en wie ik was, gebaseerd op de interpretaties die ze hadden van Martin and John. Toen Ed White zijn eerste aanbevelingstekst stuurde voor Martin and John besloot die erg mooi met de zin: ‘Je voelt dat deze aandoenlijke jonge schrijver een grote toekomst zal hebben.’

Maar het echte citaat was: ‘Je voelt dat deze aandoenlijke jonge schrijver een grote toekomst zal hebben, gedachtestreep, als hij überhaupt een toekomst heeft.’ En de algemene aanname toen het boek verscheen was dat ik hiv-positief was, want hoe en waarom zou ik anders dat boek hebben geschreven? Ik was hierdoor een beetje geïrriteerd, maar ik was meer geïrriteerd wegens mijn ouders. Weet je, mijn ouders, het is gecompliceerd, we hebben niet altijd de allerbeste verhouding gehad, maar als iemand naar ze gaat uithalen, dan ga ik naar ze uithalen. Niet andere mensen op basis van incomplete informatie.

Een deel van de reden waarom ik mezelf in Law... opvoerde was om het verschil, eerder dan de overeenkomst, te tonen tussen fictionele personages en echte mensen. Omdat de overeenkomsten duidelijk zijn, en uitsluitend interessant ten opzichte van de schrijver, niet de tekst. Maar zoals ik zei, we lezen zo vaak schrijvers, we lezen niet boeken. En we fantaseren dat we deze intimiteit met hen hebben op basis van hun boeken. Dat is niet waar. ‘De schrijver’ is een constructie in honderd of duizend of een miljoen verschillende hoofden van lezers. Het is niet het menselijke wezen dat dat boek schreef.”

Dit is een beetje een netelige vraag, maar hoe beïnvloedt het feit dat je hiv-negatief bent het schrijven van een boek als Visions..., dat aids als onderwerp heeft, en gedeeltelijk autobiografie is?

“Het is één ding je eigen sterfelijkheid of de sterfelijkheid van andere mensen te overdenken als die erg ver weg lijkt. In de dagen vóór 1996, vóór de combinatietherapie, was de gemiddelde levensverwachting van mensen met een hiv-diagnose zoiets als vierentwintig maanden, en als een opportunistische infectie bij je werd gediagnosticeerd, daalde die verder. Dat is radicaal veranderd, vooral in de Verenigde Staten [en Europa, red.]. Maar het is nog steeds een enorme scheidslijn, en ik zou dit boek nooit anders omschrijven dan als een perspectief van een buitenstaander.”


Laatste vraag. Je zei dat aids sommige werken verheft. Wat zijn uit die periode jouw favoriete werken, die over hiv en aids gaan?

“Ik ben zo ondubbelzinnig hierover. Het is volkomen arbitrair en persoonlijk, maar absoluut mijn favoriete werk uit die periode is The Zombie Pit door Sam D’Allesandro. Het gaat niet eens overduidelijk over aids. Het is een postume bundel. De oorspronkelijke versie was volgens mij zo’n 110 kleine pagina’s. Het gaat niet eens over aids, het gaat zo’n beetje over... jong zijn. Maar het is gewoon doortrokken van dit gevoel van sterfelijkheid. Het is grandioos.”



Dale Peck, Visions and Revisions: Coming of Age in the Age of AIDS. New York: Soho Press, 2015, 240 blz., geb., ISBN 9781616954413



 









Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 314, 2017














Meer uit Mode & Lifestyle
Meer uit nummer 285
Meer van Mark Doten





Gays&Gadgets


Gay Shopping for anything gay

meer info |visit


Amsterdam Pride


Amsterdam Gay Pride

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2017 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2017 Gay News ®, GIP/ St. G Media