Back to Top
Zaterdag 24 Feb
86078 users - nu online: 1186 people
86078 users - nu online: 1186 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
Physique-fotograaf John Palatinus overleden


door Rob Blauwhuis in In Memoriam , 12 december 2014

This article is also available in English


De Tweede Wereldoorlog had, zeker in de Verenigde Staten, belangrijke demografische gevolgen. Veel jongemannen die huis en haard hadden verlaten om voor hun vaderland te strijden, keerden na afloop van de oorlog namelijk niet naar hun, vaak kleine, geboorteplaats terug, maar probeerden in een van de grote steden een bestaan op te bouwen. De vrijheidszin en de onafhankelijkheid van familietoezicht die deze jongens nastreefden, vormen indirect een van de voedingsbronnen voor het ontstaan van een aanvankelijk bescheiden homobeweging.

Terwijl sommigen zich vooral toelegden op het teweegbrengen van politieke en maatschappelijke veranderingen, stortten anderen zich primair op het veroveren en exploiteren van erotische vrijheid. De Tweede Wereldoorlog vormt dan ook een belangrijk scharnierpunt in de ontwikkeling van de “physique-fotografie.” De, zeer geringe, vrijheid en vooral ook zichtbaarheid die het gevolg van deze ontwikkelingen waren, leidden echter onder aanvoering van senator Joseph McCarthy ook tot een fanatieke heksenjacht op homo’s en uitingen van homo-erotisch verlangen.

De lustvolle vastlegging van het mannelijk lichaam in de physique-fotografie heeft zijn wortels kort vóór de Tweede Wereldoorlog toen bodybuilders zoals Tony Sansone (“American Adonis”) en de Ritter Brothers voor een privé-clientèle naaktfoto’s vervaardigden. Na de Tweede Wereldoorlog nam deze lichaamsfotografie echter een grote vlucht. In december 1945 richtte Bob Mizer zijn Athletic Model Guild op en in 1951 begon hij met de publicatie van het tijdschrift Physique Pictorial dat tot 1990 verscheen.

Mizer was echter bijlange na niet de enige die het mannelijk lichaam als lustobject voor de camera haalde. Zijn collega’s heetten ondermeer Bruce of Los Angeles (Bruce Bellas), Douglas of Detroit (Douglas Juleff), Lon of New York (Lon Hanagan), Kris (Chuck Renslow), Dave Martin, Al Urban en John Palatinus, die op 22 september 2014, als een van de laatsten van deze pioniers, na een kort ziekbed overleed, enkele maanden na zijn vijfentachtigste verjaardag.

Het merendeel van deze fotografen is de afgelopen jaren met een of meerdere monografieën geëerd. Hun modellen waren doorgaans jong, gespierd en hadden weinig of geen lichaamsbeharing. Omdat deze mannenkunstenaars op de grens van de wet opereerden, kregen de meesten vroeg of laat met justitie te maken. Pas in 1962 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof dat tijdschriften die geheel of grotendeels uit foto’s van (gedeeltelijk) naakte mannen bestaan, niet uitsluitend daarom per definitie obsceen zijn.

Drie jaar voor deze grensverleggende uitspraak waren de fotograaf John Palatinus en zes van zijn medewekers gearresteerd als de “seksmonsters van Manhattan.” Bij een viertal invallen werden meer dan tienduizend foto’s in beslag genomen. Een krant schreef indertijd in de toen gebruikelijke, van weerzin vervulde toonaard: “Politie en postale rechercheurs hebben een internationale pornografie-bende verpletterd, die foto’s en obscene tekeningen van naakte mannen verkocht aan zo’n 100.000 klanten in heel Noord-Amerika en Europa.” Het bericht meldde verder dat de eerste inval werd gedaan in “een appartement op W. 13th St. 135 in Greenwich Village, dat is omschreven als het hoofdkwartier van de bende. Daar rekende de politie de fotografen Leonard Dunn, 37, en John P. Palatinus, 29, in.”

In de opslag van de “bende” vonden de wetsdienaars “achter pseudo-muren [...] aanvullende stapels foto’s, reclamefolders en adressenlijsten die ongeveer 100.000 namen bevatten - één daarvan ogenschijnlijk een vrouw. De politie deelde mee dat veel van de adressen die van personeel van de strijdkrachten waren.” De vermelding van de namen en adressen van verdachten was in deze tijd bij zedenzaken gebruikelijk, evenals de in de laatste opmerking impliciet uitgesproken angst dat de grote aantallen van deze tegennatuurlijke “seksmonsters” de weerbaarheid van het vaderland in gevaar zouden kunnen brengen.

Hoewel hij enkele dagen in hechtenis doorbracht, bleef Palatinus een gevangenisstraf bespaard omdat hij uiteindelijk werd veroordeeld voor het minder zwaar wegende misdrijf samenzwering. Aangezien al zijn foto’s, negatieven, camera’s, lichten en apparatuur in beslag waren genomen en nooit werden geretourneerd, waren zijn studio, en daarmee zijn broodwinning, echter feitelijk de nek omgedraaid. Bovendien suggereerde zijn advocaat dat hij deze periode van zijn leven beter achter zich kon laten en een nieuw bestaan opbouwen. Deze raad volgde Palatinus op.

Anders dan bijvoorbeeld Bob Mizer, die na een gevangenisstraf gewoon doorging en tot het eind van zijn leven fotografische en cinematografische homo-erotica bleef produceren, bouwde Palatinus in de volgende decennia een bestaan op als etaleur en binnenhuisarchitect en vervolgens in de modefotografie. Mogelijk is deze carrière-switch de reden dat Palatinus tot nu toe niet of nauwelijks figureert in de geschiedenis van de physique-fotografie. In een overzichtsbundel als het in 1998 verschenen The Male Nude, die een kleine achthonderd pagina’s telt, zijn geen foto’s van zijn hand te vinden. Bob Mizer’s werk werd al in 1982 door een nieuwe generatie homo’s als erfgoed geannexeerd toen Winston Leyland’s Gay Sunshine Press het koffietafelboek Physique: A Pictorial History of the Athletic Model Guild uitbracht. Het zou echter tot 2011 duren voor werk van Palatinus bijeen werd gebracht in het via Blurb.com uitgegeven boek The Physique Photography of John Palatinus, samengesteld door Alan Harmon en William Rietkerk.

Palatinus werd in 1929 geboren in South Bend, Indiana. Zijn grootouders van moederskant waren afkomstig uit Brussel, die van vaderskant uit Boedapest. Hij volgde een studie aan de Indiana University en werkte daarna als etaleur. Zijn eerste camera kocht hij in het begin van de jaren vijftig, toen hij tijdens de Koreaanse Oorlog als soldaat in Frankrijk gestationeerd was. Na terugkeer in de Verenigde Staten in 1954 begon hij de bodybuilders van South Bend te fotograferen. Zijn werk verscheen voor het eerst in Tomorrow’s Man, een physique-tijdschrift dat, net als Physique Pictorial, in pocketformaat werd uitgegeven.

In 1956 verhuisde hij naar New York City waar hij een studio betrok in West 13th Street in Greenwich Village. Zijn foto’s bleven in Tomorrow’s Man verschijnen en daarnaast bouwde hij een bloeiend postorderbedrijf op, waarmee hij zijn foto’s over de gehele Verenigde Staten verkocht. Hij verwierf bekendheid door de manier waarop hij licht en schaduw inzette om de anatomie van het mannelijke lichaam te benadrukken. Hij gebruikte helder verlichte achtergronden om duidelijk de figuur af te bakenen in een periode dat vele andere fotografen kitscherige decors en rekwisieten inzetten.

Vanaf 1958 begon Palatinus foto’s van volledig naakt te nemen en via zijn bedrijf te verkopen. Dit bleek een onfortuinlijke zet, want agenten van de United States Postal Inspection Service (een federaal agentschap dat misbruik van het postsysteem aanpakt) deden, in samenwerking met de politie van New York, de inval in John’s studio, die uiteindelijk tot zijn veroordeling zou leiden. Palatinus zelf zou als toentertijd naïef omschreven kunnen worden. In 2012 verklaarde hij in een interview met Trebuchet Magazine: “Ik heb er nooit aan gedacht dat ik pornografie aan het vervaardigen was. Ik beschouwde mijn werk als fotografische studies van prachtige mannen.”

Enkele maanden later weidde hij hierover nader uit in Beige Magazine: “Daarvoor [1958] was alles bedekt of we gebruikten poses waardoor de geslachtsdelen niet zichtbaar waren. Het was een beetje softcore omdat je de contouren van de geslachtsdelen kon zien, maar niets werd getoond. Het was altijd van één persoon, er werd geen seks geïmpliceerd, dus ik vond niet dat het wellustig of ongegeneerd erotisch was. Ik besloot: ‘Goed, ik heb deze prachtige mensen dus waarom fotografeer ik ze niet naakt?’ Nogmaals, ik maakte geen foto’s met erecties, er was op geen enkele manier een seksuele kant aan.”

In de jaren negentig werd Palatinus’ werk herontdekt, vooral omdat verzamelaars van vintage physique-foto’s hun collecties via internet openbaar begonnen te maken. Eén van deze verzamelaars is Alan Harmon, die veel werk heeft verzet om Palatinus’ foto’s opnieuw onder de aandacht te brengen, door de boekuitgave en door exposities in onder andere Los Angeles, San Francisco, New York, Berlijn, Parijs, Londen, Antwerpen, Warschau en Keulen. Deze zomer nog was Palatinus te gast tijdens EuroPride met een grote overzichtstentoonstelling in het stadhuis van Oslo.

Enige jaren geleden werd ook een online-campagne gestart om gratie voor hem te verkrijgen. Het misdrijf waarvoor hij in 1959 werd veroordeeld wordt namelijk niet langer als strafbaar beschouwd en de physique-fotografen nemen bovendien ondertussen een serieuze plaats in de geschiedenis van de fotografie in. Toen Palatinus in 1959 terechtstond oordeelde de rechter, zo memoreerde de fotograaf enkele jaren geleden: “Naar huidige maatstaven wordt het als pornografie beschouwd, maar wie weet? Over vijftig jaar wordt het misschien als kunst beschouwd.”

Of je er nu het etiket kunst opplakt, of porno, Palatinus’ oeuvre vormt ondertussen een onlosmakelijk bestanddeel van het homo-erfgoed en zijn overlijden betekent een afscheid van een van de laatste pioniers uit het gouden tijdperk van de physique-fotografie in de jaren vijftig.



 









Rubrieken:








In het nieuwste nummer, Gay News 319, maart 2018






People.nl
zelfstandige escortjongens











Meer uit In Memoriam
Meer uit nummer 279
Meer van Rob Blauwhuis







Ebab - locatie Prinsenstraat


Ebab, Enjoy Bed And Breakfast

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2018 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2018 Gay News ®, GIP/ St. G Media