Back to Top
Zaterdag 16 Nov
86374 users - nu online: 1501 people
86374 users - nu online: 1501 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





Historie & Politiek

Stonewall wordt algemeen beschouwd als het beginpunt van de homobeweging in de Verenigde Staten. Op de avond van 27 juni 1969 deed de politie, zoals wel vaker, een inval bij de Stonewall Inn, een ho-mobar in Christopher Street in New York. Maar ditmaal was er iets veranderd. De travestieten, jongenshoeren en volkspotten weerstonden de politie en het kwam tot een hevig gevecht. De homojongens, die altijd het politiegeweld tegen hun soort hadden geaccpteerd, waren niet langer gezeglijk en stroomden uit de kast de straat op. Martin Duberman heeft een erg leesbaar verslag over deze gebeurtenissen geschreven in Stonewall (1993).

door Gert Hekma - 07 mei 2003

lengte: 5 min. Printervriendelijke Pagina  
Wegbereiders van de Stonewall-rellen


This article is also available in English
lengte: 5 minuten


Bullough's Before Stonewall is een geschiedenis van de homo- en lesbo-activisten van wie de inspanningen vooraf gingen aan Stonewall. Het is een persoonlijke tegenhanger van John D'E-milio's sociale geschiedschrijving Sexual Politics, Sexual Communities. The Making of a Homosexual Minority in the United States, 1940-1970 (1983). Terwijl in Europa de beweging voor homorechten in 1897 in Berlijn begon en zich in het begin van de twintigste eeuw verspreidde naar andere Europese landen, begon de Noord-Amerikaanse beweging, na een paar mislukte pogingen, in 1950 met de oprichting van de Mattachine Society (genoemd naar een middeleeuws Frans mannengenootschap).

Deze groep startte in 1953 het maandblad One, dat uitgroeide tot het One Institute, een documentatie-centrum voor "homofiele studies". De lesbische beweging in de Verenigde Staten begon in 1955 met de Daughters of Bilitis (DoB, de naam verwijst naar een lesbische roman van de Franse schrijver Pierre Louÿs), die The Ladder uitgaven.
De homomannen die de Mattachine Society begonnen waren voor-namelijk communisten, potentiële slachtoffer van Senator Joseph McCarthy's Un-American Activities Committee, dat roden en homo's vervolgde gedurende de eerste jaren van de Koude Oorlog.

Al spoedig ruimden de communisten het veld voor behoudender mannen. Hun strijd kan beter worden omschreven als homofiele emanci-patie dan als homo-activisme. Stonewall maakte de beweging weer radicaal, openlijk en zichtbaar. De verschillende groepen die in de jaren vijftig en zestig de weg plaveiden voor de homobevrijding in de jaren zeventig, vormden een ge-compliceerd netwerk met verschillende culturele en politieke interesses, waarin meestal op lokaal niveau werd gewerkt. In Californië was men actiever dan aan de Oostkust. De Mattachine Society begon in Los Angeles, DoB in San Francisco. Beide vonden later hun weg naar andere delen van de Verenigde Staten.

De negenenveertig korte biografieën in Bullough's boek zijn tamelijk onevenwichtig. Sommige artikelen zijn kleine juweel-tjes terwijl andere slecht onderbouwd en beroerd geschreven zijn. In een aantal gevallen zijn de auteurs vrienden of min-naars van de behandelde personen, wat, vreemd genoeg, niet altijd tot goede bijdragen leidt. De twee oprichters van DoB, Del Martin (*1921) en Phyllis Lyon (*1924) schrijven bijvoor-beeld over elkaar. In andere artikelen ontbreekt informatie omdat de preciese data van bepaalde gebeurtenissen niet worden verstrekt. Aangezien veel van de personen tot dezelfde groep behoorden, worden sommige details steeds weer vermeld. Soms worden schuilnamen gebruikt en in andere gevallen de echte namen.

Clarence Trip, die over Alfred Kinsey (1894-1956) schrijft, behandelt diens sex-onderzoek, maar noemt slechts in het voorbijgaan diens homoseksuele interesses in een nawoord, dat een strenge veroordeling is van de Kinsey-biografie door James Jones. Ook in de bijdrage over de dichter Alan Ginsberg verdwijnt het belang voor het homo-activisme van de hoofdpersoon in een overvloed van al bekende feiten.
In zijn inleiding geeft Bullough een kort overzicht van de homo-emancipatie dat bepaald niet smetteloos is. Zo schrijft hij dat de Code Napoléon uit de vroege negentiende eeuw, de eerste liberale strafwet, alleen betrekking had op pun-ten als leeftijd en instemming, terwijl in werkelijkheid het hoofddoel van deze wet geen van beide punten betrof maar het recht op privacy.

Feministen zouden daar bovendien patriarchaat aan toevoegen. Bullough noemt een Nederlands lesbisch tijdschrift uit de jaren vijftig, Lesbos, dat hier volledig onbekend is. De belangrijke rol van de homo- en lesbobeweging in Scandinavië ziet hij over het hoofd.

De bundel mag dan een paar feilen vertonen, de meeste essays bevatten veel interessante informatie. Ze tonen de vele gezichten van de beweging, van bekende personen als Harry Hay (1912-2002), Dorr Legg (1904-1994), Jim Kepner (1923-1997), Frank Kameny (*1925) en Donald Webster Cory, het pseudoniem van de socioloog Edward Sagarin (1913-1986), tot volledig vergeten mensen.



Deze groep omvat de excentrieke Walter Breen (1928-1993), die in 1964 onder het pseudoniem J.Z. Eglinton de geschiedkundige studie Greek Love publiceerde, waarin hij de jongensliefde verdedigt, travestiet José Sarria (*1923), die in 1961 meedeed aan gemeenteraadverkiezingen in San Francisco en de eerste beroemde transseksueel in de Verenigde Staten Christine Jorgensen (1926-1989), maar ook de saaie pieten die voor de financiële administratie zorg droe-gen. Troy Perry (*1940), de oprichter van de Metropolitan Community Church, wereldwijd de grootste organisatie, vertegenwoordigt de religieuse draai die homo-emancipatie heeft gemaakt.

Een verbazingwekkende onthulling is dat verschillende vroege homo-emancipatoren Republikeinen waren. Zij combineerden vrijheidsgezindheid met een sterk wantrouwen tegen de staat en zijn seksuele politiek, wat een verklaring is voor hun politieke standpunt. Sommige biografieën gaan over personen die niet actief waren in de homobeweging, maar wel bij de strijd hielpen, zoals Kinsey en Ginsberg. Een belangrijke strijd onder de leiders ging over zichtbaarheid en radicaliteit. Deze strijd werd vaak door de radicalen verloren, omdat zichtbaarheid te gevaarlijk was. De controle over de middelen van de beweging (archieven, gebouwen, financiën, tijdschriften) kon tot onaangename gevechten en af-scheidingen leiden.

Het zou interessant zijn geweest als het boek een historisch overzicht van alle bewegingen, afdelingen, splitsingen en leiders had bevat. Nu raakt de lezer vaak de weg kwijt in alle onbelangrijke details. Gelukkig heeft het boek een register.
De verzameling kan het best als naslagwerk worden gelezen. Het is prettig de kleine schatten van compleet onbekende homo's tot je te laten doordringen, terwijl de afwezigheid van een algemener overzicht of concrete gegevens soms frustrerend is. Maar het grootste belang van het boek ligt in het boven water halen van de levens van een reeks vergeten wegbereiders van homo-emancipatie.

Hedentendage hebben de meeste mensen er geen idee van welke gevaren deze vroege activisten liepen. Zij werden onbarmhartig aangevallen in de pers, de relaties met vrienden en familie werden verbroken wanneer ze als homo naar buiten traden, en een aantal zag de gevangenis van binnen aangezien alle vijftig Amerikaanse staten in de jaren vijftig wetgeving hadden tegen homoseksualiteit en homopro-paganda. Eglinton stierf zelfs in de gevangenis nadat hij was veroordeeld wegens vermeend "kindermisbruik". Stephen Donaldson alias Scot Tucker, wiens echte naam Robert A. Martin (1946-1996) was, raakte om seksuele redenen zelfs verslaafd aan het gevangenisleven.

De lust kent vreemde dwaalwegen. Zulke verhalen, die zelfs de biograaf moeilijk te verwerken vindt, verrijken deze verbazingwekkende bundel. Uiteindelijk wil de lezer meer weten over al deze vreemde wezens die de homobeweging in de Verenigde Staten vorm gaven. Het boek houdt een belofte voor een vervolg in.













GERELATEERDMEER VAN GERT HEKMAMEEST GELEZEN VAN GERT HEKMA

Wegbereiders van de Stonewall-rellen

Gert Hekma, in Historie & Politiek op 08 mei 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media