Back to Top
Zondag 17 Nov
86374 users - nu online: 1114 people
86374 users - nu online: 1114 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





Mode & Lifestyle

Waarom roept het begrip fetisjisme nog steeds besmuikte reacties op? Waarom beschouwen psychiaters en de meeste gewone mensen het nog steeds als een ziekelijke abnormaliteit? Gert Hekma zet de beeldvorming uiteen en pleit voor een samenleving waarin fetisjisme meer ruimte krijgt.

door Gert Hekma - 09 september 2013

lengte: 4 min. Printervriendelijke Pagina  
Fetisjisme: liefde voor het bijzondere


This article is also available in English
lengte: 4 minuten


Fetisj is een begrip uit religiestudies: een magisch object. Volgens geleerden uit de begintijd van de antropologie waren “primitieve volken” animistisch en stelden ze zich de natuur als bezield voor. Fetisjen waren hun eerste goden. Karl Marx gebruikte het begrip niet voor religieuze, maar voor economische meerwaarde van producten die kapitalisten zich door uitbuiting van arbeiders toe-eigenden.

De man van de intelligentietest, Alfred Binet, gebruikte het in 1888 voor objecten met een seksuele meerwaarde in zijn essay Le fétichisme dans l’amour. Hij onderscheidde drie soorten fetisjen: lichaamsdelen, objecten en psychische hoedanigheden. Bij het eerste ging het om borsten, billen, haren of voeten, bij het tweede om kleren of stoffen zoals schorten, uniformen, ondergoed, zijde of leer en bij de eigenschappen om jongens- of meisjesachtigheid, slaafsheid of religiositeit. Je zou er nog andere aan kunnen toevoegen zoals situaties (tropisch strand, gevangenis, achterbank) en handelingen (spuiten, achtervolgen, kussen, stoeien). Combinaties van fetisjen zullen vaak voorkomen: meester, leer, kooi.

Binet maakte tevens een onderscheid tussen klein en groot fetisjisme dat parallel liep aan het verschil tussen perversiteit en perversie. Klein fetisjisme is een aardige aanvulling op de “normale” seks zoals een liefdesbeet, bij groot fetisjisme gaat het om een “obsessie”: de fetisj is het doel geworden dat volgens de seksuologen uit die tijd de coïtus moest zijn. Het was pathologie, een ziekte die volgens Binet op degeneratieve grondslag berustte – geen vooruitgang, maar evolutie in de verkeerde richting. Waanzin, alcoholisme, perversie: het ging van geslacht op geslacht, van kwaad tot erger. Voor hem en de psychiaters die in zijn voetsporen traden was fetisjisme een psychische afwijking evenals elke andere perversie zoals sadomasochisme, pedofilie of exhibitionisme.


Blijvende abnormaliteit

We zijn nu meer dan honderd jaar verder. Psychiaters zijn met hun beoordeling van de perversies, die nu parafilieën (naast de liefde) heten, in het verleden blijven hangen en beschouwen erotische variatie nog steeds als een ziekelijke abnormaliteit. Alleen homoseksualiteit is in 1973 uit hun lijst van stoornissen verwijderd. Toen pas onderkenden ze dat je op meer manieren dan alleen met heterorelaties seksueel plezier kunt vinden.

Alle andere vormen, zoals masochisme, fetisjisme en bestialiteit kregen geen erkenning en dat duurt tot op heden voort. Daarmee berokkenen psychiaters de betrokkenen onnodig lijden. Bij de meeste seksuele variaties geldt hetzelfde als indertijd voor homoseksualiteit: ze zijn geen psychische afwijkingen, veroorzaken geen inherent lijden en vinden zelden plaats ten koste van derden. Dus waarom zouden we mensen hinderen bij zulke genoegens? Mijn theorie over fetisjen is eenvoudig. Seks is plezier en seksuele voorkeuren zijn veel diverser dan met “homo” of “hetero” valt aan te duiden. Mensen houden niet van mannen en/of vrouwen, maar van speciale eigenschappen, kwaliteiten en objecten: ze hebben allemaal hun eigen fetisjen. We zijn allemaal fetisjist.

Wie zegt van mannen te houden, kan beter specificaties aangeven: een bepaalde leeftijd, klasse, opleiding, etniciteit, karakteristieken van dik of dun, haardracht, al dan geen spierballen, billen, gewenste handelingen zoals manueel, oraal of anaal, met of zonder speeltjes en in welke situatie. Het gaat van de meest gewone fetisjen zoals vagina, penis, coïtus en mond tot de meest exotische zoals wurgseks en kannibalisme. Bijzondere interesses zoals slavernij behoeven geen concrete uitvoering maar kunnen heel goed worden nagespeeld, misschien op het randje van het reële.


Liefde en seks

We hebben allemaal een romantisch ideaal geleerd van die ene, ware liefde met wie het lang en in alle harmonie goed zal gaan. Helaas loopt het in de werkelijkheid vaak anders. We koppelen seks aan liefde en als er een bepaalde chemie is en vooral de goedkeuring van ouders en vrienden, geloven we helemaal in onze relatie.

Veel mensen komen bedrogen uit. Dat kan zijn omdat relatieverwachtingen of karakters uiteenlopen of juist omdat fetisjismes helemaal niet bij elkaar passen. De één blijkt promiscue te zijn of van sadomasochisme te houden, terwijl de ander zich juist aangetrokken voelt tot gewone seks. Seksuele fetisjen zijn te belangrijk en te verschillend om ze bij relatievorming aan het toeval over te laten. Als er een groot verschil bestaat, denken veel mensen dat ze het op een akkoordje kunnen gooien door met de partner in diens fetisjisme mee te gaan, maar zo werkt het niet. Een masochist, om een voorbeeld te noemen, heeft een sadist nodig om tot genot te komen. Iemand die de SM-voorkeur niet deelt, is zelden de juiste partner.


Seksueel burgerschap

Omdat veel fetisjen nog op de ziektelijst van de psychiatrie staan is voorwerk nodig om het plezier ervan te beleven. Het is belangrijk dat mensen erover leren spreken en er open over zijn. Er valt schaamte te overwinnen. Dat is het gemakkelijkst in een collectief proces – het spreken over fetisjen is een deel van een seksuele cultuur die in Nederland en elders nauwelijks bestaat.
Veel mensen zeggen graag dat ze seksueel vrij zijn of dat ze in een liberaal en tolerant land wonen. Maar als het aankomt op concrete seksuele praktijken en fantasieën is tolerantie een stuk lastiger. Dit belemmert een groter gemak met seksuele variaties.


Homo-emancipatie heeft geleid tot meer bespreekbaarheid van seksuele voorkeuren. Die bespreekbaarheid zou ook moeten gelden voor seksuele emancipatie in het algemeen, inclusief de erotische variaties. Seks en fetisjisme zouden naar mijn mening moeten worden benaderd als sportbeoefening. Je doet eraan als je er zin in hebt en anders niet. En je leert erover, als onderdeel van een beter begrip van jezelf en van anderen met wie je te maken zult krijgen. Want fetisjisme is geen privé-zaak van slaapkamers en geheimzinnige handelingen achter gesloten gordijnen maar een kwestie van publieke cultuur en seksueel burgerschap.



Gert Hekma is auteur van het in 2009 bij J.M. Meulenhoff gepubliceerde ABC van de perversies,
dat gedeeltelijk eerder als artikelenreeks in
Gay News is verschenen.













GERELATEERDMEER VAN GERT HEKMAMEEST GELEZEN VAN GERT HEKMA

Fetisjisme: liefde voor het bijzondere

Gert Hekma, in Mode & Lifestyle op 09 september 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media