Back to Top
Vrijdag 15 Nov
86374 users - nu online: 1481 people
86374 users - nu online: 1481 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





Films & boeken

Homoseksualiteit en strafrecht: een expositie en een bundel

Op vrijdag 18 november om 5 uur opent de tentoonstelling Bewaar me voor de waanzin van het recht op het IHLIA-plein in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Tezelfdertijd verschijnt de gelijknamige bundel over de geschiedenis van homoseksualiteit en strafrecht. Vanaf de jaren vijftig begon het tot psychiaters door te dringen dat jongeren geen homo of lesbo werden door verleiding.


door Gert Hekma - 28 december 2011

Printervriendelijke Pagina  
Artikel 248bis - Bewaar me voor de waanzin van het recht


This article is also available in English


Herdacht wordt dat tweehonderd jaar geleden een einde kwam aan de strafbaarstelling van sodomie in Nederland en tegelijk dat honderd jaar geleden een nieuw artikel 248bis aan het Wetboek van Strafrecht werd toegevoegd dat ontucht tussen minder- en meerderjarigen van het zelfde geslacht strafbaar stelde.

De sodomie stond voor ontucht tegen de natuur ofwel anale seks tussen mannen óf tussen een man en vrouw óf bestialiteit en soms ook voor alle andere seksuele handelingen die de voortplanting niet ten doel hadden. Op het eerste stond de doodstraf die in Nederland in de achttiende eeuw tweehonderd keer is uitgevoerd.


In zo’n zeshonderd zaken is gevangenisstraf opgelegd of werden gevluchte verdachten voor altijd uit hun woonplaats verbannen. Hier ging het vrijwel altijd om anale seks tussen twee mannen. Het was dus een geweldige verandering dat kort na de inlijving van Nederland bij het Franse keizerrijk onder Napoleon zulke daden – zolang ze in de privé-sfeer werden uitgevoerd – helemaal niet meer strafbaar waren.

Van 1811 tot 1886 konden mensen alleen voor verkrachting en “openbare schennis der eerbaarheid” (zeg maar seks in publieke ruimtes) worden vervolgd. In 1886 kwamen met een nieuwe strafwet tevens bepalingen zoals over pornografie en een leeftijdsgrens – seks van ouderen met jongeren onder de zestien jaar werd verboden.

De katholieke minister van Justitie E.R.H. Regout, die verantwoordelijk was voor de invoering van art. 248bis

In 1911 werd de leeftijdsgrens voor homoseksuele contacten opgehoogd naar eenentwintig jaar terwijl die voor heteroseks op zestien jaar bleef. In 1971, nu dus veertig jaar geleden, is dit artikel 248bis weer afgeschaft.
Deze wetsbepaling heeft veel ellende veroorzaakt: vanwege dit delict zijn ongeveer 5000 mannen en vijftig vrouwen voor de rechtbank verschenen, van wie ruim de helft is veroordeeld.

Vele anderen zullen met de politie te maken hebben gekregen maar kwamen uiteindelijk niet voor het gerecht, bij voorbeeld wegens gebrek aan bewijs. Het artikel heeft ook een positief effect gehad want in 1912 richtten enkele mannen de eerste organisatie voor homorechten op, het Nederlandsch Wetenschappelijk Humanitair Komitee (NWHK). Vanaf het begin tot de ontbinding in 1940 bij de Duitse bezetting gaf Jhr. mr. J.A. Schorer leiding aan dit comité. Het idee achter het artikel was dat jongeren door verleiding homoseksueel werden. Dat wilden vooral de Christelijke partijen, voorlopers van het CDA, voorkomen.
Er waren meer nieuwe zedenwetten die zich keerden tegen prostitutie, pornografie, abortus en voorbehoedmiddelen. In deze tijd van beginnende verzuiling waren ze een middel voor Christelijke leiders om zich moreel te onderscheiden van liberalen die op het punt van seksualiteit vrijzinniger waren en die voor 1900 de politieke touwtjes in handen hadden. De voormannen van het NWHK geloofden daarentegen dat mensen niet homoseksueel werden door verleiding, maar dat seksuele voorkeur aangeboren en natuurlijk was.

Met de seksuele revolutie die veel meer vooroordelen opruimde, verloor het artikel zijn legitimiteit en werd het in 1971 vrijwel zonder slag of stoot afgeschaft. Toen realiseerde men zich ook dat homoseksuele en lesbische jongeren van 16 tot 21 jaar er juist baat bij hebben om toegang te krijgen tot een homowereld. Want voor 1971 konden zij niet naar, bijvoorbeeld, het COC dat zich strikt aan wet en leeftijdsgrens hield uit angst voor gedonder met de overheid.

In dit opzicht lijkt de situatie erg op die van tegenwoordig nu jongeren steeds vroeger ontdekken dat ze LHTB zijn maar tot hun zestiende moeten wachten voor ze een homowereld van COC, kroegen, feesten of internet kunnen gaan verkennen – en afhankelijk blijven van hetero-instellingen zoals gezin, school en sportclub.



Willem de Mérode met twee oud-leerlingen, omstreeks 1915



Het artikel kende vele prominente slachtoffers die op de tentoonstelling en in de bundel belicht zullen worden, zoals de dichters P.C. Boutens, Willem de Mérode, Hans Lodeizen en Jan Hanlo, de hoge ambtenaar L.A. Ries, de geleerden A.G. van Hamel, Ed Brongersma en Piet Meertens.

Tevens geven expositie en bundel een beeld van opkomst en ondergang van de stafrechterlijke bepalingen ten aanzien van homoseksualiteit en de grote gevolgen daarvan voor homo’s en hetero’s.

De geïllustreerde bundel verschijnt onder redactie van Gert Hekma en Theo van der Meer bij Uitgeverij AMB en zal bij de expositie en in de betere boekhandel verkocht worden.

De OBA is gelegen aan de Oosterdokskade 143, 1011 DL Amsterdam. De expositie is op de zesde verdieping.
Info: g.hekma@uva.nl

Te zien t/m 14 januari 2012


Jhr. Jacob Schorer (right) with unknown young man, both dressed in a Roman tunic, about 1905














GERELATEERDMEER VAN GERT HEKMAMEEST GELEZEN VAN GERT HEKMA

Artikel 248bis - Bewaar me voor de waanzin van het recht

Gert Hekma, in Films & boeken op 01 januari 2020
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media