Back to Top
Vrijdag 19 Oct
86205 users - nu online: 1199 people
86205 users - nu online: 1199 people login
VAN ONZE EDITORS
Printervriendelijke Pagina  
In Memoriam - Paul Wierks


door Hans Hafkamp in In Memoriam , 26 maart 2011

This article is also available in English


‘Nu verdwijn ik dan van het scherm...’
Overlijden Paul Wierks betekent het einde van een tijdperk

In de eerste helft van de jaren tachtig leerde ik Paul Wierks kennen, aanvankelijk niet anders dan zoals je een barkeeper kent maar na een aantal jaren meer persoonlijk. Ik ontdekte in die vroege jaren tachtig de Warmoesstraat en na de Cockring en de Argos kwam ik ook in de Eagle terecht, die zeker toen de roep had veel losbandiger, ongeremder, geiler te zijn dan de Argos waar S&M in die jaren vaak leek te staan voor “Stand and Model.”


De Eagle was indertijd nog gevestigd op de locatie die later Dirty Dick’s ging heten. Het waren mooie tijden toen, waarin je ’s nachts van de Steps naar de Wells Fargo naar de Cockring kon om te dansen en tussendoor uithijgen in gelegenheden zonder dansvloer, om de nacht uiteindelijk, als de zon allang aan de hemel stond, te eindigen in de bar van hotel Anco.


De geschiedenis van het Amsterdamse homonachtleven in die turbulente decennia na Stonewall (om een uiteindelijk ook voor Nederland belangrijk Amerikaans keerpunt als jaar van verandering aan te merken) moet nog geschreven worden en Paul Wierks, die op 27 november tijdens zijn vakantie in Orlando, Florida, aan een hartstilstand overleed, zou daarin een belangrijke rol dienen te vervullen.

Lang na onze kennismaking vertelde Paul me, dat toen ik de eerste keren in de Eagle kwam, hij meende mij een beetje in de gaten te moeten houden omdat hij mij regelmatig in de Viking had gezien.

Deze fameuze disco, die later plaats zou maken voor de ondertussen ook verdwenen Havana, stond er namelijk om bekend dat er nogal wat commerciële sekscontacten werden gelegd en Paul vreesde dat ik mij ook met de betaalde liefde inliet of had ingelaten. Deze vrees was onterecht, maar niet zonder grond, want een tiener of jonge twintiger kon in het nachtleven op vele attenties van oudere heren rekenen, zoals Paul zelf ook aan den lijve had ervaren.

In een interview met Paul Roggema voor Culture & Camp vertelde hij in 1999 over zijn eigen intrede in het uitgaanscircuit: “Ik was er nogal vroeg bij. [...] rond mijn vijftiende kreeg ik de smaak te pakken en was gelijk niet meer te houden. [...] Ik ging met een rijksdaalder naar Amsterdam, Eldorado en MacDonalds, die andere natuurlijk [één van de eerste homokroegen in de Reguliersdwarsstraat, naast de Viking, HH]. Als jonge jongen was je natuurlijk erg populair en de drankjes kwamen altijd overal vandaan. Het was een wilde tijd, hoewel ik nog steeds minderjarig was; je kunt je dat nu helemaal niet meer voorstellen.”

Vroegrijpe tiener

Paulus Johannes Franciscus Wierks werd op 8 december 1949 te Hilversum geboren en was een eigengereide telg “uit een keurig nest,” zoals hij in hetzelfde interview vertelde: “Mijn vader was hoofdinspecteur van politie. Zeven kinderen in een gewone katholieke familie. In het kerkkoor gezeten, zelfs een kerstplaat gemaakt. Ik geloof dat ik wel eens een wat rare pastoor heb meegemaakt, waar het iets te gezellig was. Thuis werden we nogal strak gehouden, wat bij mij een averechtse uitwerking had, want ik was de lastige die graag zijn eigen zin deed. [...]

Na de puberteit was ik niet meer te houden; ben weggelopen en zelfs in het hulpverleningscircuit terechtgekomen, inclusief een week in een jeugdgevangenis; nota bene omdat er geen plaats in een observatiehuis was. Je kunt je nu niet meer voorstellen hoe ouderwets en autoritair dat toen was. Maar op een gegeven moment had ik een vriend in Amsterdam en daar ben ik gaan wonen, ergens rond m’n achttiende. Die vriend was mijn eindexaminator natuurkunde, wel een leuk detail.”

Ondanks zijn recalcitrante eigenschappen lukte het Paul de Mavo af te ronden en na zijn vestiging in Amsterdam vond hij een administratief baantje: “Dat viel niet mee, want ik viel natuurlijk op kantoor in slaap door het vele uitgaan.”
Al snel ontdekte hij dat er in de horeca veel meer geld te verdienen viel en koos hij het beroep dat welhaast een roeping was en hem geliefd en, zoals elke goede barkeeper, door sommigen gehaat zou maken: “In een patattent en in de Cosmo-bar, ik vergeet nooit dat André van Duin er bitter lemon kwam drinken.

Daarna op Schiphol, toen er nog maar drie pieren waren; veel donderjagen met de meiden in de nachtdienst, met al dat nachtpersoneel dat kwam zuipen. Van daaruit overgestapt naar de hotellerie, Novotel en Okura.”




Openlijk gerommel

Een man met een sterke eigen wil als Paul is er echter niet voor in de wieg gelegd zijn hele leven lang als loonslaaf dienstbaar te zijn. Toen hij in 1979 dan ook de kans kreeg een kroeg op Warmoesstraat 86 over te nemen greep hij die met beide handen aan en transformeerde die tot een leerbar, waarbij hij onder andere goede raad kreeg van Dennis van de Company.

De Eagle was niet meteen een daverend succes, zo bekende Paul tegenover Paul Roggema van Culture & Camp: “Pas na een paar verbeteringen, zo in 1984, begon het een beetje te lopen. Mijn moeder was en is er wel trots op, een zoon met een eigen zaak. Het was toen nog vrij intiem, men deed maar wat, er werd bijvoorbeeld voor aan de bar openlijk gerommeld, dat deden ze toen nog.


Ik zal nooit vergeten dat er eens eentje op het biljart lag en die had een biljartbal in z’n achterste gestopt die er niet weer uit wilde komen. Paniek natuurlijk. Maar er lag iemand half onder het biljart; die kreeg de biljartbal op z’n kop toen hij er opeens uitfloepte. En gek als ze waren, ze begonnen overnieuw en die kerel kreeg de bal nog eens op dezelfde manier op z’n hersens. Toen zei hij in bekakt Engels: ‘This is the second time you do this to me’ en hij vertrok, zwaar beledigd.

Argos Kees kon er ook wat van: die pieste uit balorigheid zo in de geldlade, we hadden allemaal een hekel aan het geldtellen (het tellen welteverstaan).

Die orgieën van toen, dat doen we nu niet meer, tenminste niet hier. [...] Ook zo’n toestand was de eerste verdieping in de oude Eagle; het drupte dan beneden en ze dachten dat de waterleiding lekte, maar ze zaten gewoon over elkaar heen te piesen.” Het moge nu duidelijk zijn waarom de Eagle de naam had niet geschikt te zijn voor tedere, gevoelige zielen toen ik er voor het eerst binnentrad.

Ik leerde Paul beter kennen toen ik in 1987 redacteur werd van GA-Magazine, waarvoor mijn collega wijlen Stef de Knegt, die een zeer regelmatige bezoeker van de Eagle was, de uitgaansroddelrubriek “Gay Privay” schreef. Paul behoorde namelijk nog tot de generatie barbezitters die leefde naar het motto: het geeft niet wat ze over me schrijven, als ze maar over me schrijven. Hij zorgde er dan ook voor dat er welhaast maandelijks iets over hem te melden viel, zoals, een willekeurig voorbeeld, in juni 1987, toen “Gay Privay” kon berichten:

“Die andere Paul, ja die van de Eagle, betuigt zijn smaak van veiligheid slechts met het aanbrengen van een nieuwe alarminstallatie in zijn zaak, omdat men bij hem van achteren naar binnen schijnt te dringen... Hém zul je in ieder geval niet zien in die nieuwe winkel in de Warmoesstraat, Het Gulden Vlies, waar slechts allerlei soorten condooms worden verkocht. Een ietwat persoonlijker beveiligingssysteem dus. ‘Niets voor mij, die dingen,’ liet Paul zich ontvallen. Men zij dus gewaarschuwd voor Paul’s beveiligingssysteem!”

“Gay Privay” was ook een van de eerste bronnen die in 1989 meldde dat Paul de voormalige drukkerij op Warmoesstraat 90 had gekocht. Hij had geen haast met de verbouwing van dit pand, waardoor het jaren duurde voordat eindelijk, in juni 1994, de Eagle op deze nieuwe locatie de deuren opende en de “oude” Eagle onder de naam Dirty Dick’s een weekendbestaan ging leiden.


Loyaal en humorvol

Paul was een van de laatste horecabezitters die een sterk eigen stempel op hun bar drukten, en daarmee op de uitstraling van de Amsterdamse homoscene meer in het algemeen. Hij had de naam streng te zijn, vooral omdat hij erop stond dat je bij binnenkomst iets bestelde en als iemand zich van de domme hield kon hij die luidkeels tot de orde roepen.

Wie zich echter aan bepaalde regels hield kon op een warm onthaal rekenen en als hij je eenmaal had omarmd was hij een trouwe kameraad, of, zoals zijn voormalige medewerker A.J. in het condoleanceregister schreef: “Veeleisend voor je klanten, je personeel, maar vooral jezelf. Streng maar rechtvaardig en als het erop aankwam een gouden hart.”

In hetzelfde register schreef een klant: “Van buiten ruwe bolster, van binnen blanke pit. Rough & tough, strong & mean, maar ook een kerel om te zoenen!! Ik zal altijd aan je denken als ik zin heb om ‘te schudden met die kut,’” terwijl Ruud Demmers, een andere barkeeper, tijdens de uitvaartplechtigheid memoreerde dat Paul “ongelooflijk loyaal” was: “eenmaal vertrouwd was binnen ook binnen, ruzies konden volgen, we konden het oneens zijn, maar tot een afscheid kwam het nooit.”



Ware woorden, die worden onderstreept door het feit dat de meeste personeelsleden jaren- zo niet decennialang bij Paul in dienst waren. Paul was echter niet alleen trouw aan zijn personeel, want hoewel mijn man en ik door een verhuizing en toenemende leeftijd al jaren niet meer in de Eagle kwamen, arriveerde elk jaar een kerstkaart, doorgaans uit Amerika, waar hij vakantie vierde voordat de kerstdrukte een aanvang nam.

Ook kreeg ik van vrienden die in de Eagle waren geweest altijd doorgebriefd dat hij liefdevol had geïnformeerd hoe het met “de jongens” ging. Waarschijnlijk in herinnering aan de vele uren dat we na sluitingstijd onder het genot van respectievelijk Jägermeister en Heineken over allerlei zaken hebben zitten doorbomen, eerst in z’n eigen kroeg terwijl hij de kassa opmaakte en daarna tot ver na het ochtendgloren in de Anco-bar.

En waarheen Paul ons niet heeft meegesleept toen de Anco niet meer voor after-after-hours beschikbaar was: eerst naar een besloten bokserssociëteit aan het begin van de Warmoesstraat en toen de nichteninvasie voor de vaste clientèle toch te heftig bleek naar een hotelbar aan de andere kant de Warmoesstraat (opmerkelijk genoeg de bar van het voormalige Hotel Tiemersma, waar in 1957, en volgens sommigen zelfs eerder, de Argos, en daarmee de prille leerscene in Amsterdam, zijn vroegste sporen heeft nagelaten).


Paul heeft niet alleen blijvende sporen nagelaten in het leven van mijn man en mij, maar ook in dat van vele anderen.

In het condoleanceregister bedankte “Je gekke Flip” hem ontroerd “voor alle uren die ik jarenlang bij je heb doorgebracht. Dank voor de vele intieme en intense gesprekken die we samen hadden na sluitingstijd. Je hebt misschien zonder dat je het wist veel betekend voor homo-Amsterdam, voor homo-emancipatie en mijn emancipatie, misschien wel je grootste verdienste. Je fabelachtige humor mag niet vergeten worden.”

In Het Parool, dat Paul met een uitvoerig in memoriam waardiger uitgeleide deed dan De Gay Krant nodig achtte, herinnerde Mark Zandkuyl, die ook jarenlang bij Paul achter de bar heeft gestaan, zich eveneens dat je ontzettend met hem kon lachen: “Ik was ongelooflijk graag in zijn nabijheid. Paul was ongelooflijk geestig, snel, slim, geslepen. Hij kon ook enorm vals zijn, maar ook weer snel ontroerd.”


Stewardess

Hoewel de Eagle en later ook Dirty Dick’s onlosmakelijk onderdeel vormden van de Amsterdamse “leerscene,” en Paul een naïeve verslaggever van Gay & Night in 2000 wijsmaakte dat die hem ’s avonds “met leren kleding aan” achter de bar zou kunnen aantreffen, herinner ik mij hem vooral in jeans, t-shirt of (houthakkers-)overhemd en daarover, inderdaad, een leren vest, maar heb ik hem nooit in vol lederen ornaat met kloeke pet gezien.

Hij nam de scene en zichzelf wat dat betreft met een korrel zout. Hij bleef hierin misschien wel een kind van de jaren zeventig en de scene zoals die toen vanuit Amerika overwaaide, want “hij hield van dat land,” zoals “een goede vriend” Het Parool vertelde, evenals “van vliegen en de KLM. Ik heb weleens tegen hem gezegd: ‘Je had stewardess moeten worden.’”

In dit verband is het tekenend dat de enige keer dat ik Paul in travestie heb gezien, ook al een bewijs dat hij niet alles even serieus nam, dat als stewardess was. In het licht van deze voorkeuren is het misschien een eenvoudige daad van rechtvaardigheid dat hij in de Verenigde Staten overleed, maar dat dat veel te vroeg gebeurde kan alleen maar als uiterst onrechtvaardig worden ervaren.



Paul had ook een zwak voor oude koninginnen, zoals Ruud Demmers tijdens de uitvaart in herinnering bracht en daarom wil ik dit te weinig omvattende herdenkingsartikel, waarin veel door tranen uitgewist en dus ongezegd is gebleven, besluiten met de woorden waarmee Ruud zijn toespraak besloot:

“Jarenlang speelden wij tijdens sluitingstijd een cassettebandje, ja die had je toen nog, met daarop een fragment uit de toespraak van een afscheid nemende koningin Juliana, opgenomen in 1984, gevolgd door het Wilhelmus. Ik wil afscheid nemen met dezelfde woorden ‘en nu verdwijn ik dan van het scherm waarop u mij zo vaak zag, verdwijn in een diepe oceaan van diep ontroerde dankbaarheid.’ Paul wij zijn jou dankbaar.”

Met het overlijden van Paul Wierks is een hoofdstuk in de geschiedenis van de Amsterdamse leerscene en in het persoonlijk leven van velen definitief afgesloten.



 







Reacties:
Re: Re: In Memoriam - Paul Wierks


door Mark op 02 april 2011
Lieve Hans, dat heb je goed gedaan en geweldig geschreven!!!


Re: Re: In Memoriam - Paul Wierks


door Bruno Servaege op 07 mei 2011
I meet Paul 30 years ago and he has become a part of my live not only with him but with the great people I have meet at his bar. Slowly but surely Amsterdam is becoming the "politically correct “city.
No gallery, art trends, gay life style, just a construction field with no vision and billion of Euros of debt. The great lady Amsterdam does not recognize herself, first the Jordan, than the Pijp, than the red-light district??bit at the time Ambtenaars and “their friends ‘are winning the battle, no more tolerance just a few nails to the ground outside your café to limit your chair as well as telling you that we have the right to control you, so do not have that drink standing up, but seat down and do not be too happy, it’s funny that even the Chinese are more tolerant than Amsterdam with their bars.. It’s a petty that the horeca has become a sort of cash register and not a place where the owner like Paul will recognize you for 30 years, help you and support you when you got AIDS, always welcome and always with a good humor. The city have forgotten that such owners plays an important roles in our community..
Is not Paul how is death is the city of Amsterdam local bars and what they represent at stakes. Think about it how much money the city had made with gay tourists visiting Paul for a great fuXXX in 30 years??


Re: Re: In Memoriam - Paul Wierks


door Sumoboy op 02 april 2012
Door toeval zie ik net het bericht pas van Paul.
Kom al jaren niet meer in Amsterdam maar heb leuke ontmoetingen met Paul gehad op de zondagmiddagen dat ik in de stad was.
Kan alleen maar zeggen dat ik het een geweldig persoon vond.
Tis wel laat maar alsnog R.I.P. Paultje


Re: Re: In Memoriam - Paul Wierks


door Anonymous op 20 juni 2012
Prachtig geschreven en denk nog steeds met weemoet terug aan die tijd


Re: Re: In Memoriam - Paul Wierks


door Michael Roks op 18 juli 2013
Ik heb Paul leren kennen als een direct persoon, hij zei waar het op stond en als je je hield aan zijn regels dan had je de leukste tijd van je leven in een van de bars. Regelmatig maakten we een praatje op de straat.

Het bijzondere is dat ik nu ineens zelf op die plek sta van Pal vroeger, niet als eigenaar maar als bedrijfsleider om zijn werk (in een huidige tijd maatstaf) voort te zetten.

Paul ik denk nog heel erg vaak aan je!



In Memoriam - Paul Wierks

Reageer:

Comments voor guests staat uit, je kunt evt. inloggen (rechts bovenin), dan kun je wel comments plaatsen







Rubrieken:





Jeugd is gelukkig, maar gebruikt minder vaak condoom


Amstelveen wordt een regenboog-gemeente


Icarus Rickarus wil naar de Uitdekastmarkt


Help Mee! Materiële herinneringen aan de homo-horeca gezocht


Verkiezing Mister Leather Netherlands 2019

    toon meer





In het nieuwste nummer, Gay News 327, november 2018














Meer uit In Memoriam
Meer uit nummer 234
Meer van Hans Hafkamp





The Web


Friendly & hot cruise bar

meer info |visit


Black Body


Fetish wear for men

meer info |visit















bottom image




Entire © & ® 1995/2018 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2018 Gay News ®, GIP/ St. G Media