Back to Top
Woensdag 23 Oct
86366 users - nu online: 1410 people
86366 users - nu online: 1410 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:







lengte: 14 min. Printervriendelijke Pagina  
Gaylife in Sint Petersburg


door Jasper Groen in Reizen en weekendtrips , 24 december 2010

This article is also available in English
lengte: 14 minuten


Denk aan Rusland en homo’s en je ziet beelden voor je van demonstranten in regenboogkleuren die worden aangevallen door neonazi’s met knuppels. En je herinnert je de beelden van agenten die niet de kaalkoppen arresteren, maar de homo’s. Je denkt ook aan Gordon en het Eurovisiesongfestival, toen de burgemeester van de organiserende stad Moskou een homodemonstratie verbood en de zanger niet meeliep omdat zijn veiligheid niet kon worden gegarandeerd

Kortom, Rusland en homo’s, dat klinkt niet als een ideale combinatie. Een gezellige vakantie zoals naar Gran Canaria of Mykonos zit er ogenschijnlijk niet in. Maar dat is een vergissing. Zowel de hoofdstad Moskou als de havenstad Sint Petersburg hebben genoeg te bieden voor de gay traveler. Als je tenminste van avontuur houdt en als je jezelf een beetje gedeisd houdt in het openbaar.

Moskou

Een jaar terug al bezocht ik Moskou en ik belandde binnen een paar uur in een ondergrondse kelder waar het er vrolijk aan toeging: mooie jongens in de hoekjes, een enthousiaste en volle dansvloer en veel onvermijdelijke wodka. “12 Volt” heette de kelderclub, en deze was met drie toegangsdeuren beveiligd. Dat maakte de avond niet minder gezellig, kan ik verzekeren. En het was trouwens ook leuk opstaan, de volgende morgen bij scharrel Yura thuis, met een typisch Russisch ontbijt van gekookte aardappelen, buikspek en wat brood.


Tijdens die reis naar Moskou maakte ik ook kennis met een voor mij tot dan toe onbekend fenomeen: een cruising-zone voor lesbo’s. Midden in de stad, aan de voet van het monument voor de Russische dichter Alexander Poesjkin, zaten tientallen meisjes op bankjes te knuffelen op de Tverskoy boulevard. Open en bloot. Nog eens tientallen meisjes paradeerden in lome tred langs diezelfde bankjes, op zoek naar een vrijgezel exemplaar.

Een Russische journaliste legde mij uit dat een dergelijk park in Moskou ook voor mannen bestaat, maar raadde mij aan om daar niet naar toe te gaan. Veel te gevaarlijk. Mannen lopen in Rusland meer risico op klappen dan vrouwen. Niet voor niets zond Rusland ooit de tongzoenende meisjes van T.A.T.U. naar het Songfestival.

Moskou bezocht ik vanwege een foto-expositie, waarbij ook expliciete beelden werden getoond van met elkaar vrijende vrouwen. Geen Moskoviet is er die week over gevallen, al was het maar omdat de organisatie in alle persuitingen had gezwegen over aard en thema van de foto’s.

Tsaar Peter

Toch gaat dit verhaal niet over mijn reis naar Moskou, maar over Sint Petersburg, volgens velen de meest geliefde stad van Rusland. Een Europese, relaxte en enorme stad waar de rest van Rusland met veel ontzag over spreekt. Het is de stad waar Dostojevski Misdaad en Straf schreef, waar Vladimir Poetin werd geboren en waar de moeder aller musea is gehuisvest: de Hermitage.

Tsaar Peter de Grote onttrok Sint Petersburg in 1703 aan het moeras en vernoemde hem niet naar zichzelf maar naar apostel Petrus, de beschermheilige van de stad. Deze Tsaar Peter was bepaald geen doetje: zo liet hij zijn eigen zoon doodmartelen op verdenking van hoogverraad en ook was hij het die in de wet liet opnemen dat vrijwillige seks tussen soldaten in het leger strafbaar was.

Officieel besloot de tsaar hiertoe, omdat hij zijn stad wilde modelleren naar Europese waarden en normen: in West-Europa was een verbod op homoseksualiteit al langer gemeengoed.



Maar een wegens homoseksuele handelingen ter dood veroordeelde Britse officier wierp een heel ander licht op de zaak. Hij verklaarde tijdens zijn proces dat hij diezelfde Peter met een tot prins verheven timmerman in bed had zien liggen.

Dat Peter zijn stad wilde hervormen naar West-Europees voorbeeld komt door drie bezoeken aan het continent. Ook in Nederland heeft hij enige maanden doorgebracht, omdat in die tijd de scheepsbouw in ons land floreerde. Het bracht hem ertoe cultuur en kleding over te nemen in zijn eigen Rusland. Dit ging soms gepaard met dwang, zoals een voorloper van de “kopvoddentax” bewijst: gelovigen die wilden leven in de tradities van het “oude Rusland” mochten alleen een baard laten staan als ze er extra belasting voor betaalden.


Matrozen

Als gevolg van deze import voelt de stad ook vandaag de dag nog westers aan. Dat heeft behalve met de tsaar ook te maken met de haven, waar al eeuwen boten uit alle windstreken aanmeren.
De hele stad, gebouwd op verschillende eilanden, ademt naar zee, en het is op straat gemakkelijk om jonge matrozen te spotten. Zij lopen in groepjes door de straten, van hun opleiding naar de kroeg of naar huis. Bijna net zo vaak zie je ze gearmd met hun vriendin over straat gaan, genietend van hun spaarzame tijd aan wal.

Matrozen worden opgeleid op zee, maar natuurlijk ook in een van de vele instituten in de stad. Meest bekend is de Admiralty, een enorm gebouw aan de oever van de alom aanwezige rivier Neva. De middelste toren, met de gouden boot als spits, is van kilometers afstand te zien en geldt als hét symbool van de stad.

De Admiralty ligt aan het begin van de grootste boulevard van de stad, de Nevsky Prospekt. Kees van Kooten vergeleek deze promenade eens met de Champs Elysées en voegde daaraan toe: “Maar dan zes keer zo lang en boeiend, met zijn honderden achttiende-eeuwse Barok- en zijn fin-de-siècle Russische Art Nouveau-gebouwen.”

Russische matroos, opgeleid in St. Petersburg en gefotografeerd tijdens Sail 2010

Hier ook kun je gemakkelijk je net gewisselde roebels kapot slaan. Vooral de achterzijde van de gebouwen aan het begin van Nevsky Prospekt is vergeven van de winkels met bont en juwelen, terwijl aan de voorzijde vooral toeristische restaurants en minder chique winkels te vinden zijn. Ook theaters, musea en galeries vind je hier in overvloed.

Hermitage

Onbetwist hoogtepunt is de Hermitage, direct naast de Admiralty. Dit museumcomplex, dat bestaat uit meerdere gebouwen, telt meer dan drie miljoen kunstwerken van alle toonaangevende richtingen in de kunst. Ze worden tentoongesteld in enorme paleiszalen waar je in de rest van Europa geen gelijke van kunt bekijken, en het bestijgen van de witmarmeren traptreden is een gebeurtenis die voor altijd in het geheugen gegrift zal staan.

Het voert te ver om zelfs maar te beginnen met een opsomming. Laat ik daarom volstaan met de tip om je te laten meevoeren naar de twee kamers van Pablo Picasso. Matisse, Gaugin en Van Gogh hangen er allemaal in de buurt, maar wat mijzelf het meeste trof waren de bronzen sculpturen van Francesco Messina (Italië, 1900-1995). Het zijn twee beelden, in twee verschillende ruimtes, van kwetsbare jongens. Zij zijn te vinden in de kamers pal áchter de kamers van Picasso.

In feite is Sint Petersburg de Hermitage in het groot. De stad voelt als één groot museum in de openlucht. Wie bijvoorbeeld tussen de Admiralty en de Hermitage via Dvortsovy-brug de Neva oversteekt en niet genoeg kan krijgen van de matrozen kan naar het Maritiem Museum met zijn reusachtige Neptunus bovenop het gebouw. Daar, aan de oever van de rivier, liggen ook nog twee authentieke, 3500 jaar oude Sfinxen, een tsaristische aankoop uit 1820. Er tegenover staat een lange rij pompeuze gebouwen. En wéér een brug verder ligt het Peter en Paul Fort, met alweer een gouden torenspits. Dan is nog niet eens gesproken over de ontelbare kerken en kathedralen.




Contrast

Al deze overdaad staat in schril contrast met de keuzes voor de homobezoeker. Het aantal clubs en bars is letterlijk op één hand te tellen. Maar dat betekent niet dat je je er hoeft te vervelen. Handig is het alvast dat de twee leukste hotspots in één en dezelfde straat zitten, 1e ul. Lomonosova.
Om in de stemming te komen kun je eerst een huisgemaakt broodje zalm of warme kip eten bij Atelierbar, dat in Nederland het predikaat “gay friendly” zou krijgen. Prachtige jongens in onkreukbare blauwe bloesjes serveren ook vers geperste jus en allerhande soorten thee; op de bovenetages vind je een bar met sterke drank en een expositieruimte. Er worden in Atelierbar ook films getoond en geregeld spelen er bands. Hoewel “gay friendly” is het beter discreet om te gaan met eventuele partners of dates.


Wie fysiek is ingesteld kan maar beter gelijk naar de buren gaan, The Blue Oyster. Om gedoe te voorkomen heeft de gaybar geen enkel naambordje, maar hij zit verborgen achter de grote bruine deur ter rechterzijde van Atelierbar.

Wanneer ik daar aanbel rond negen uur ’s avonds doet een jongen van twintig jaar open in alleen een kort sportbroekje en een vochtig t-shirt. Helaas blijkt dit bedrijfskleding van de schoonmaakploeg te zijn. Of ik straks weer terug wil komen. Om half elf sta ik binnen in een duistere, niet al te grote ruimte. Op de muur hangt een soort Perzisch kleed waar een VJ hippe animatiefilms toont, terwijl de DJ minimal techno afwisselt met milde house.

Foto: Een vernield spandoek tijdens het International Queer Culture Festival, bij de naar een kraakpand verplaatste ruimte voor een foto-expositie. Die verhuizing hing samen met de afgebeelde fax, waarin het stadsbestuur van Sint Petersburg een expositie op een legale plek in de stad verbiedt. Deze fax werd 24 uur voor de officiële opening verstuurd, waardoor de expositie bijna niet doorging. Met behulp van vele vrijwilligers is het uiteindelijk toch nog goed gekomen, al was het dan wel in een kraakpand en al had de expositie te maken met vandalisme

De frisse schoonmaker heeft inmiddels plaats gemaakt voor een kort geschoren jongen met een lange pony voor de ogen die mij al gauw aanspreekt en begint over gedichten van beroemde Russische schrijvers.
Dit typeert de Russen die ik heb leren kennen: ze stappen gericht op je af en spreken op een zeker moment bijna altijd over gedichten of literatuur. Of, zoals een lesbische gids het later zal samenvatten: “Wie niet van poëzie houdt, kan geen Rus zijn. Het is bijvoorbeeld onmogelijk om als Rus niet van Poesjkin te houden.”

Central Station

Wie genoeg heeft van The Blue Oyster hoeft maar een paar stappen te zetten om achter in de rij aan te sluiten van de meest bruisende gayclub van Sint Petersburg: Central Station. Verspreid over vier etages zijn er acht verschillende barruimtes, twee podia, een karaokebar, een dansvloer en de nodige donkere plekjes om je in terug te trekken.

Nationale - en minder bekende internationale - acts laten hier graag hun gezicht zien. Maar ze organiseren er ook een afterparty voor Sensation White en ze zijn niet te beroerd om de verjaardag van Madonna met een themafeest te vieren. Pal naast de artiesten en na afloop van hun optredens dansen er aantrekkelijke strippers op het grote podium voor de dansvloer en op de balustrade. Wanhoop niet: uitstekende look-a-likes van de strippers vind je ook gewoon in de zaal, te midden van een prettige mix aan bezoekers.

Op het tweede, kleinere podium van Central Station treden vooral veel travestieten op, die in de gayscene van Rusland veel populairder zijn dan in Nederland. Sommigen hebben een echte heldenstatus. Wie zin heeft in een avond met uitsluitend drag queens kan ook naar bar Cabaret, elders in de stad (zie kader).
Sint Petersburg heeft te kampen met een nadeel: de stad wordt verdeeld door bruggen die ’s nachts open staan vanwege de scheepvaart. Wie een uur na middernacht nog aan de verkeerde kant van het water zit, zal tot zes uur in de morgen moeten wachten. Dit heeft volgens de wet van Cruijff ook een voordeel, want het loopt niet almaar leger bij Central Station.

Sterker nog: na vijf uur loopt het juist helemaal vol. Met hetero’s, wel te verstaan. De Russische samenleving moet niets hebben van homoseksualiteit – in een recent onderzoek noemde vierentachtig procent het nog “moreel onaanvaardbaar” -, maar als in Sint Petersburg alle andere discotheken sluiten blijft Central Station open. En waarom dan nog moeilijk doen? Dit verklaart direct waarom deze club wél een duidelijk uithangbord heeft en The Blue Oyster niet.
“Een club als Central Station vormt geen enkel gevaar voor de Russische orde,” zegt Polina, een lesbische vrouw in een van de vele buitenwijken van de stad.

Ze organiseert met de organisatie Coming Out sinds twee jaar het International Queer Culture Festival, dat plaatsvindt in september. “Maar wie naar buiten treedt met zijn geaardheid, krijgt het zwaar te verduren.” En zij kan het weten. Een expositie van haar festival met homokunst en fotografie werd door het stadsbestuur verboden, week uit naar een kraakpand en kreeg vervolgens te maken met vandalisme.

Een feestavond met Drag Kings, georganiseerd in wat normaal een veilige club voor lesbo’s is, moest worden ontruimd wegens een bommelding. Al is dat laatste waarschijnlijk meer een manier van de overheid om het feest te beëindigen.
De realiteit van het huidige Rusland is een bizar contrast. Er is een levendige uitgaanswereld voor homo’s, terwijl de “gewone Rus” walgt van homoseksualiteit. En de overheid houdt alles tegen wat georganiseerd is en een statement kan vormen tegen wat gangbaar en geaccepteerd is. Uit angst voor verandering.

Als ik daarover met Dmitry spreek, de jongen met opgeschoren haar en de pony voor de ogen, dan wordt het hem op een zeker moment te machtig: “Ik zou zo graag vrij zijn. Maar dat ben ik niet. Het enige moment waarop ik mij vrij voel is als ik gedichten lees of naar kunst kijk.” Geëmotioneerd grijpt hij naar zijn glas. “En nu wil ik er niet meer over praten.”



Dmitry, met op de achtergrond het Peter en Paul Fort, gefotografeerd op een locatie waar ook veel bruidjes worden gefotografeerd, voordat ze gaan trouwen

Homowetgeving in Rusland

Homo’s hoefden decennia lang niet te vrezen voor arrestatie in Rusland. Pas in 1716 werden onder Peter de Grote de eerste anti-homo-wetten ingevoerd, in eerste instantie alleen voor soldaten in het leger. Pijpen en zoenen mocht, maar anale seks werd verboden. In 1835 werd dit verbod door Tsaar Nicolai I uitgebreid naar alle burgers, die vier tot vijf jaar strafkamp in Siberië riskeerden. In 1903 versoepelde men de strafmaat tot maximaal drie jaar gevangenisstraf, mogelijk omdat inmiddels opvallend veel leden van de tsarenfamilie openlijk homoseksueel waren.


Na de Oktoberrevolutie van 1917 verdween de bepaling helemaal uit het wetboek van strafrecht: homoseks was voor het eerst in twee eeuwen weer legaal. Tot Stalin in 1933 per decreet bepaalde dat alle homoseksuele handeling strafbaar waren, op straffe van vijf jaar Siberië.

Razzia’s volgden en ook onder andere leiders van de communistische partij verdwenen veel homo’s voor langere tijd naar strafkampen. Pas in 1993, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, werd de anti-homo-wetgeving weer geschrapt, onder president Boris Jeltsin.

Dat wil niet zeggen dat homo’s niets meer te vrezen hebben. Zij leiden vaak een dubbelleven uit angst door de familie verstoten te worden. Manifestaties van homo-organisaties kampen met bommeldingen, aanvallen van extreem-rechtse jongeren en verboden “wegens mogelijke verstoringen van de openbare orde.” Toch floreert het uitgaansleven ondergronds.

Samengevat!

Club? Central Station, 1e ul. Lomonosova 28. Strippers, acts, donkere hoekjes, leuk publiek. Wat wil een mens nog meer? The place to be. Tussen de 2 en 10 euro entrée.

Bar? The Blue Oyster, 1e ul. Lomonosova, rechts naast Atelierbar. Voor wie eens iets anders wil dan Central Station. En vanwege de knappe barjongen.

Drag queens? Cabaret, Nab. Obvodnogo Kanala 181. De hele nacht shows. Publiek afgestemd op artiesten.

Lesbo? Shum (Noise), 5e ul. Sovetskaya 45. Ook wel Club Pamela, naar de poster van mevrouw Anderson op de muur. Women only. Met ruime dansvloer, lange bar en zitgelegenheid.

Festival? International Queer Culture Festival (diverse locaties, muziek en kunst, september) en Side By Side (diverse locaties, filmfestival, oktober). Programma’s online te vinden. Politiek gevoelig en dus met enig risico.

Broodje? Atelierbar, 1e ul. Lomonosova, nabij club Central Station. Culturele vrijplaats in de lokale Reguliersdwarsstraat, met concerten, exposities, films en goede broodjes.

Eten? Monet, nad. reki Fontanki 40 (keldercafé nabij de Anichkov-brug, Nevsky Prospekt). Goedkoop, vol met hippe studenten en voortreffelijk eten. In geen enkele reisgids!


[bijschrift Dmitry]

Dmitry, met op de achtergrond het Peter en Paul Fort, gefotografeerd op een locatie waar ook veel bruidjes worden gefotografeerd, voordat ze gaan trouwen / Dmitry, with the Peter and Paul Fortress in the background, photographed at a location where many brides are photographed before they’re going to marry



[bijschrift CollageKL.jpg]

Een vernield spandoek tijdens het International Queer Culture Festival, bij de naar een kraakpand verplaatste ruimte voor een foto-expositie. Die verhuizing hing samen met de afgebeelde fax, waarin het stadsbestuur van Sint Petersburg een expositie op een legale plek in de stad verbiedt. Deze fax werd 24 uur voor de officiële opening verstuurd, waardoor de expositie bijna niet doorging. Met behulp van vele vrijwilligers is het uiteindelijk toch nog goed gekomen, al was het dan wel in een kraakpand en al had de expositie te maken met vandalisme / A vandalized banner during the International Queer Culture Festival, at the space for a photo exhibition, which had to move to a squat. The move was bound up with the reproduced fax, in which St. Petersburg’s city council prohibits an exhibition at a legal location in the city. This fax was send off 24 hours before the official opening, through which the exposition almost didn’t take place. With the help of many volunteers everything turned alright in the end, even though it was in a squat and was the exhibition the victim of vandalism




[bijschrift Collage 02 KL.jpg]

De Hermitage, plus twee creaties van Francesco Messina, een Italiaanse gieter van bronzen beelden, die de auteur tot zijn grote verrassing ontdekte tijdens zijn bezoek aan het onmetelijke museum / The Hermitage, and two statues by Francesco Messina, an Italian creator of bronze figures, which the author discovered to his surprise during his visit to the immense museum


[bijschrift matroos]

Russische matroos, opgeleid in St. Petersburg en gefotografeerd tijdens Sail 2010 / Russian sailor, photographed during Sail 2010





Commentaar:
Re: Gaylife in Sint Petersburg-


Reactie van utroman dd. 26 december 2010
Bravo! Uitstekend gedocumenteerd en toch prettig luchtig geschreven. Jammer dat de Wet (van Cruijff) niet ook met een hoofdletter werd gedrukt want dat had de ironie alleen maar groter gemaakt :lol: !
Nu op naar St. Petersburg!










GERELATEERDMEER VAN JASPER GROENMEEST GELEZEN VAN JASPER GROEN

Gaylife in Sint Petersburg

Jasper Groen, in Reizen en weekendtrips op 27 december 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media