Back to Top
Zondag 17 Nov
86374 users - nu online: 1133 people
86374 users - nu online: 1133 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





Algemeen

Een van de leuke kanten van het wetenschapsbedrijf zijn de uitjes die je maakt naar congressen. Zo ging ik begin oktober naar Parijs voor een conferentie over socialisme en huwelijk. Mijn rol was bescheiden – het voorzitten van een sessie over het homo-huwelijk. Het belangrijkst op conferenties zijn de wandelgangen. De perfecte, met wijn overgoten Franse lunches zijn ideale momenten om nieuwe collega’s te leren kennen en oude vriendschappen op te frissen. In de sessie over het homo-huwelijk waren alle zes deelnemers mannen; de enige vrouw kon vanwege ziekte niet komen.

door Gert Hekma - 21 maart 2007

lengte: 5 min. Printervriendelijke Pagina  
Gay Studies - Homo-huwelijk of radicale individualisering?


This article is also available in English
lengte: 5 minuten


Ze waren alle zes kritisch over dat huwelijk, twee waren er ronduit tegen. De vier gematigden vonden het homo-huwelijk ondanks hun kritiek een onomkeerbare stap in een historische ontwikkeling. Het is leuk om ertegen te zijn, maar wat levert het op in landen waar het homo-huwelijk al is ingevoerd? Dat homo’s niet konden trouwen was een duidelijke vorm van discriminatie en niemand kan er toch om treuren dat zo’n hindernis is weggenomen – wat je ook van het huwelijk mag denken.

Status aparte

Intussen kennen Nederland, België, Spanje, Canada en Zuid-Afrika het homo-huwelijk, terwijl de Zweden erover discussiëren. Overigens mogen we van de Gay Krant niet van een homo-huwelijk spreken, omdat geen sprake is van een aparte of nieuwe instelling – het traditionele huwelijk is opengesteld voor paren van hetzelfde geslacht. Trouwen is met andere woorden precies hetzelfde voor homo’s als voor hetero’s.1 In een lange reeks Europese landen hebben ze een soort tweederangs huwelijk voor homo’s en lesbo’s.


In Frankrijk, met zijn universalistische principes, is het alternatieve huwelijk bestemd voor zowel homo- als heteroparen, terwijl het in Denemarken alleen voor homo- en lesboparen is – een status aparte waar niet iedereen gelukkig mee is.

Discussies over het homo-huwelijk worden gevoerd tot in Taiwan en Cambodja. Overigens bestond op sommige plekken al een soort huwelijk tussen personen van dezelfde sekse. In Afrika zijn er “vrouwenhuwelijken” (meestal een noodoplossing wanneer een welgestelde familie geen mannelijke nakomelingen meer had) en in het verleden waren er rituele inwijdingen van intieme vriendschappen in orthodoxe en katholieke kerk.

In Australië en Oeganda zijn echter wetten aangenomen die het huwelijk tussen andere personen dan een man en een vrouw verbieden. De Verenigde Staten voerden onder Clinton zo’n wet op federaal niveau in, die Bush zonder succes grondwettelijk probeerde te verankeren. Zulke wetten die iets verbieden wat niet bestaat, geven aan hoe het debat over homorechten op sommige plaatsen uit de bocht vliegt.

De mogelijkheid van het homo-huwelijk komt van twee kanten. Aan de ene kant heeft de homo-emancipatie de afgelopen dertig jaar grote vooruitgang geboekt. Terwijl homoseksualiteit tot in de jaren zestig doorging voor zonde, misdrijf en ziekte, is dat na 1970 veranderd en ziet vrijwel niemand het meer zo. Van de andere kant is het huwelijk steeds minder een arrangement van families om nakomelingen te legitimeren en erfenissen te regelen en steeds meer een zaak van de liefde tussen twee personen.

De individualisering van het huwelijk deed mede de vraag rijzen waarom paren van hetzelfde geslacht niet zouden kunnen trouwen. Het gaat hierbij niet alleen om symbolische rechten, maar juist om praktische voordelen, zoals ouderschap, pensioenen, (successie)belastingen, huisvesting of gezinskortingen bij verschillende instellingen, zoals verzekeringen en openbaar vervoer. Er zitten ook nadelen aan, want paren krijgen soms minder uitkeringen, zoals van de AOW. Een heel rekensommetje!

Egoïsme met z’n tweeën

Waarom waren de deelnemers aan het congres zo negatief over het homo-huwelijk? In de eerste plaats omdat alleen tweerelaties worden erkend. De voordelen van het huwelijk betekenen nadelen voor andere groepen, vooral voor alleengaanden. Er ontstaan nieuwe uitsluitingsmechanismen. Vroeger was de homobeweging daarom voor radicale individualisering. Voor een oudere generatie feministes en homoactivisten stinkt trouwen nog steeds naar heteronorm en seksisme: pas in 1991 werd verkrachting binnen het huwelijk in Nederland strafbaar gesteld, de gehoorzaamheid die een vrouw haar echtgenoot vroeger beloofde, strekte zich uit tot in het bed.

Ook betreurden de deelnemers het dat de politieke homoagenda in de VS helemaal gedomineerd wordt door de thema’s huwelijk en leger, de instituties waar de radicale flikkers en potten van weleer helemaal niet bij wilden horen, omdat ze dé leerscholen waren van heteroseksualiteit en mannelijkheid. Alsof er geen belangrijker punten zouden zijn om tegen te strijden, zoals de heteronorm of het ongemak dat in veel kerken, gezinnen en op de meeste scholen nog bestaat rond homoseksualiteit.

Het tweede punt was dat het huwelijk slechts één manier is om relaties te regelen. De eregast op het congres was René Schérer, 85 jaar oud, filosoof en Fourierist. Charles Fourier was een utopisch socialist uit het begin van de negentiende eeuw tegen wie Karl Marx ageerde en van wie gezinsman Wouter Bos vast nooit heeft gehoord. Al in zijn tijd bedacht Fourier alternatieven voor huwelijk en gezin. Daarbij hield hij ook rekening met “pederasten” en “sapphisten,” zijn woorden voor homo’s en lesbo’s.

Niets had hij met koppels – dat vond hij “égoïsme à deux”. Hij was een voorstander van meervoudige liefde (seks en liefde met meer mensen) – goed voor de sociale cohesie, omdat het meer bindingen tussen mensen creëert, en goed voor de cultuur, omdat kunst volgens hem niet ontstaat door seksuele sublimatie, maar door seksuele expressie.

Als Fourierist heeft Schérer goede redenen om tegen het homo-huwelijk te zijn. Als liberaal heeft hij een petitie ervoor getekend, naar zijn zeggen als stellingname tegen een hypocriet katholiek en rechts Frankrijk en tegen reactionaire psychoanalytici en gezinssociologen, die denken dat de erkenning van homorechten de ondergang van de samenleving betekent.



Hij was niet zo fel tegen het traditionele huwelijk, omdat het een historische instelling is die de kunsten zeer heeft verrijkt – niet zozeer als norm, maar vooral als normoverschrijding zoals in het overspel (cocuage, ofwel bedrog in zijn poëtische Frans). Met het homo-huwelijk wachtte hij nu op de eerste gevallen van homoseksueel overspel en was hij benieuwd waartoe dat zou leiden. Twee jongemannen gaven kort daarna met een hartstochtelijke tongzoenpartij een levend voorbeeld van zulk overspel, waarbij de melancholieke, beeldschone minnaar van de ene enigszins misnoegd toekeek naar wat zich onder zijn ogen afspeelde.

Noot
1. Dat is niet helemaal waar, want voor paren van hetzelfde geslacht zijn er nog drie beperkingen: ze kunnen geen kinderen adopteren uit landen die bezwaar hebben tegen adoptie door homo- en lesbostellen; kinderen uit het huwelijk van twee vrouwen of twee mannen zijn niet vanzelfsprekend de kinderen van het getrouwde paar (de zogenaamde biologische fictie geldt niet voor homoparen) en de koning(in) kan niet homoseksueel gehuwd zijn.

















GERELATEERDMEER VAN GERT HEKMAMEEST GELEZEN VAN GERT HEKMA

Gay Studies - Homo-huwelijk of radicale individualisering?

Gert Hekma, in Algemeen op 27 maart 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media