Back to Top
Zaterdag 16 Nov
86374 users - nu online: 1503 people
86374 users - nu online: 1503 people login
VAN ONZE EDITORS
Share:





Historie & Politiek

De negentiende eeuw heet wel de Victoriaanse tijd. Die naam verwijst naar de Engelse koningin Victoria die niet van seks hield. Engeland was toen het imperium dat de wereld bestierde. Hoewel het niet zo is dat grote imperia een repressieve seksuele moraal hoeven te hebben (het Romeinse Rijk levert een bewijs van het tegendeel), was dat met Engeland in belangrijke mate wel zo. Het schijnt dat de koningin niet helemaal vies was van seks met haar man want ze baarde een hele reeks kinderen. Ook schuimden heel wat lichtekooien in die tijd de straten van Londen af, zoals Judith Walkowitz in haar historische studies aangeeft. Op kostscholen flikflooiden de jongens met elkaar en heel wat koloniale regenten hadden oog voor het lokale schoon van beide kunnes.

door Gert Hekma - 24 juni 2006

lengte: 5 min. Printervriendelijke Pagina  
Seks! - Het geheime leven van onze negentiende–eeuwse voorouders


This article is also available in English
lengte: 5 minuten


Er valt dus wel af te dingen op de slechte reputatie van de negentiende eeuw als het om seks gaat. Vanzelfsprekend was Parijs een levendiger en geiler stad dan Londen. Niet voor niets stond “French” bij de Engelsen in die periode voor alles wat met lust te maken had, van romans, condooms, homoseks tot geslachtsziektes. Alleen de billenkoek werd als een autochtoon Engelse ondeugd gezien.

Met Nederland was het niet anders gesteld dan met onze grote buurlanden. Ook hier tierde de losbandigheid welig onder een doek van seksuele braafheid. Het is de grote verdienste van Nop Maas dat hij de seksuele onderwereld uit die tijd boven water heeft gehaald. Zijn boek Seks!... in de negentiende eeuw biedt hele catalogi “vieze” en verboden boeken.


Hier was meer “vies” dan verboden vóór de nieuwe strafwet van 1886 en de zedenwetten van 1911; het aantal misdrijven tegen de zeden was erg laag vergeleken met de huidige “vrije” tijden. In Seks! staan brochures afgedrukt met aanbiedingen van sponsjes, spuiten, tabletten, clysoirs, vrouwendouches, irrigators en “allerfijnste vischblaas preservatifs” allemaal om zwangerschap te voorkomen.

De boudoirfilosofie van de markies de Sade blijkt al in 1884 in het Nederlands vertaald te zijn (in navolging van Gemma Pappot vertaalt Maas boudoir verkeerd met slaapkamer; een boudoir is een kamer tussen bed en straat in, waar de seks heel Sadiaans tussen privé en publiek in plaatsvindt, helemaal zoals nichten als Sade het graag doen).

Aan de orde komen verder seksuele hygiëne en de strijd tegen de zelfbevlekking die nog een halve eeuw doorging na 1900. De socialistische pers maakte zich vrolijk over de echte en verzonnen zedenschandalen die de kerk en het koningshuis teisterden. Links wond zich vreselijk op over de “handel in blanke slavinnen” op een manier dat niet duidelijk wordt of die journalisten nu schuimbekten van geilheid of van woede.

Toen verkeerden deze linkse rakkers in het ongezonde gezelschap van christelijke “middernachtzendelingen” die de straat opgingen om prostitutie en andere seksuele afdwalingen te bestrijden. Soms krijg je de indruk dat Balkende, Bos, Donner, Asscher en Iping een dikke eeuw te laat geboren zijn!

Heel veel seksuele ongein en hypocriete moraalridderij haalt Nop Maas uit dwarsliggersblaadjes als Asmodée en de Roode Duivel. Het eerste blad is zijn voornaamste bron om de producten op te sporen van het ‘Artistiek-Bureau’, Nederlands grootste pornobedrijf in de tweede helft van de negentiende eeuw. Pas helemaal op het eind van de eeuw kwam er concurrentie van uitgevers als Van Klaveren en Graauw die populaire seksuologie, realistische romans en voorlichtingsbrochures over het menselijk lichaam en geslachtsziekten uitgaven naast veel ander moois.

Hoewel de eerste 190 pagina’s het nodige bieden voor de aanhangers van de herenliefde, heeft Nop Maas het laatste hoofdstuk geheel gewijd aan de tegennatuurlijke seks. Daarin is opeens de hogere literatuur het aandachtspunt alsof alle homo’s edelmieën waren. Het eerste artikel gaat over een pedoschandaal rond de schrijver Johannes Kneppelhout die zich wel erg interesseerde voor talentvolle knapen en er daarom van verdacht werd dat zijn interesse verder ging dan hun artistieke bekwaamheden.

Daarna volgen homoseksuele passages uit de correspondentie van de Frans-Nederlandse schrijver Joris-Karel Huysmans en de Nederlandse schilder en schrijver Arij Prins. Helaas gebeurt dat zonder veel toelichting zodat de lezer daaruit alleen op kan maken dat beide heren een zekere interesse hadden voor pederastie en sodomie. Bij de Nederlandse schrijvers Louis Couperus, Jacob Israël de Haan en P.C. Boutens gaat het om de spotprenten die van hen verschenen. In het laatste artikel over Oscar Wilde is het een thema een beetje zoek.



Het slotstuk illustreert de stuurloosheid van het boek. Seks! staat vol interessante wetenswaardigheden, maar de historische context van alle aardige feiten blijft uit zicht. Wie lazen deze “vieze” boeken, hoe groot waren de oplagen, hoe paste deze literatuur in het culturele klimaat van die tijd, waarom sloten linksen, progressief-liberalen en christenen een heilloze alliantie in hun strijd tegen seksuele afdwalingen? Hoe erotisch waren al die romans nu eigenlijk helemaal? Al die vragen blijven liggen en Nop Maas verwijst voor het gemak naar andere studies waar de oplettende lezer de antwoorden nauwelijks zal vinden.

Laat ik met het opwindendste artikel over “doortrapte trappisten” afsluiten. Een klein deel van het boek behandelt de smeerpijperij van katholieken, toentertijd een geliefd thema van protestanten, liberalen en socialisten om de paapsen zwart te maken. In een abdij te Forges (het gaat inderdaad opeens over Belgenland) hadden monniken een verbeterinrichting voor stedelijke boefjes ingericht. Wat doen die oude tijden van rond 1860 opnieuw denken aan de huidige tijd!



Nu horen we van seksuele handelingen van de jongens onder elkaar, toen namen de paters het voortouw: “De leerling die de eene of andere overtreding begaen had, werd, blootshoofds, vastgebonden aen eenen pael die langs den zonkant geplant was; een yzeren band omsloot zynen hals en dwong hem het hoofd regt te houden; insgelyks yzeren banden omknelden zyne handen. Ketenen hechtten den halsband en de handbanden aen den pael vast.” Al die smeuïge details maken duidelijk dat het de schrijver meer de geilheid dan de verontwaardiging op het oog had. Hij ging nog verder en stelde dat de jongens die zich “gedwee tot een geil werktuig lieten gebruiken” door de paters niet aan de paal werden vastgezet, maar met geschenken overladen.

Het bijgeleverde plaatje toont een stout knaapje, stevig geboeid, nog wel de kleren aan, met een van pijn vertrokken gezicht, die een afranseling van een dikke pater krijgt. Een ander jongetje ligt er in zwijm naast. “Mildadige opvoeding” heette het in het origineel en Maas maakt er “paalmarteling” van. Wat zijn de tijden weinig veranderd tussen 1859 en 2006, tussen Forges en Abu Graib, met die vreemde mengeling van opwinding, vernedering en verontwaardiging bij de aanklagers. De enige “vooruitgang” is dat ze toen nog ruiterlijk erkenden dat het gemartel een seksueel doel had (geil werktuig!) terwijl iedereen dat tegenwoordig weet maar verbergt. Jammer dat het leukste verhaal nu weer net niet over Nederland gaat.

Nop Maas, Seks!... in de negentiende eeuw, Nijmegen: Vantilt, 2006, 238 pp, E 22,50





Commentaar:
Re: Seks! - Het geheime leven van onze negentiende–eeuwse voorouders-


Reactie van Roy dd. 27 juni 2006
Tja, normen en waarden... spreek me er niet van! Al die opvattingen zijn door mensen bedacht en de kerken (lees: Geloven) hebben daar nog een schepje bovenop gedaan en beweerd dat het allemaal de wil van God was en is! Hoe simpel de menselijke geest kan zijn... Zolang betrokken partijen het met elkaar eens zijn, dan moet een 3e partij zijn of haar grote mond houden en lekker zelf gaan navelstaren!!










GERELATEERDMEER VAN GERT HEKMAMEEST GELEZEN VAN GERT HEKMA

Seks! - Het geheime leven van onze negentiende–eeuwse voorouders

Gert Hekma, in Historie & Politiek op 29 juni 2019
Reageren? Jouw reactie:

Je naam:
Email (wordt niet getoond):
min. 15 karakters, geen links of html svp




















bottom image




Entire © & ® 1995/2019 Gay International Press & Stichting G Media, Amsterdam. All rights reserved.
Gay News ® is een geregistreerde merknaam. © artikelen Gay News; duplicatie niet toegestaan. Opname uitsluitend na schriftelijke toestemming van uitgever, met verplichte bronvermelding gaynews.nl. Door derden overgenomen artikelen worden in rekening gebracht, en zo nodig geincasseerd. Gay News ISSN: 2214-7640, ISBN 8717953072009. Gay News op Wikipedia.
Volg Gay News:
Twitter Issuu
RSS RSS Editors
zelfstandige Escortboys

CMI
Neem contact op
Abonneren
Adverteren






© 1995/2019 Gay News ®, GIP/ St. G Media